menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yerel Yönetimlere Şeffaflık Önerileri

5 5
23.02.2026

Belediye başkanlarının ve belediye yöneticilerinin mal varlığı bildirimleri yıllık olarak güncellenerek ilan edilmelidir. Belediye Meclis toplantılarının gündemi bir hafta öncesinden duyurulmalı, toplantılar internet üzerinden canlı yayınlanmalı, toplantı tutanakları ve alınan kararlar eksiksiz olarak bir hafta içinde kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Faaliyet raporları, denetim raporları ve Belediye Meclis komisyonlarının raporları İnternet sitesinden yayınlanarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Meclis denetleme komisyonu raporları Belediye Meclisine sunulması aşamasında eksiksiz olarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Belediye Meclisi Komisyonlarının toplantı tarih ve gündemleri, en geç 1 hafta önceden internet sitesinde duyurulmalı ve gündemin ilgili olduğu mahalleler bilgilendirilerek muhtarların, ilgili STK temsilcilerinin ve uzmanların komisyon toplantılarına katılanlar sağlanmalıdır. Belediyedeki mevcut komisyonlara ek olarak ihtiyaca göre yeni komisyonlar kurulması konusunda STK’lardan gelen öneriler değerlendirilmeli ve bu konuda iş birliğine açık olunmalıdır. Önerilen değişikliklerin kabul edilmemesi durumunda bu kararın gerekçeleri açıklanmalıdır.

3 aylık gelir gider tablosu ve yıl sonu kesin hesabı Hazine ve Maliye Bakanlığı’na gönderildiği şekliyle kesintisiz olarak, ekonomik ve fonksiyonel sınıflamaya ilişkin tüm ayrıntıları da içerecek biçimde internet sitesinde yayınlanmalıdır.

Belediye ihalelerinin büyük bir bölümü (%90 ve üzeri) şeffaflık ve hesap verebilirliğe imkân veren açık ihale usulüyle yapılmalıdır. Pazarlık, doğrudan temin yöntemleri istisnai durumlar haline getirilmelidir.

İhaleleri kazanan firmaların teklifleri, adları ve performansları (süre ve nitelik açısından) internet sitesinden yayınlanmalıdır. Bu firmalara dair performans denetimlerine dair bilgi ve veriler kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

İhale süreçlerini takip etmek üzere etkin iç denetim mekanizmaları oluşturulmalıdır. İhale süreçleriyle ilgili şikayetler ve bu şikayetler doğrultusunda yürütülen süreçler, inceleme ve yaptırımlar, şeffaf bir biçimde paylaşılmalıdır. Özellikle de yurttaşları doğrudan ilgilendiren ihalelerde, STK temsilcilerinden oluşan bir bağımsız gözlemci heyeti denetim görevi görmelidir.

Meclis kararları ve ihale komisyonu tutanakları eksiksiz bir şekilde internet sitesinde yayınlanmalıdır. Tüm mal ve hizmet alımları ve yapım işleri için teknik şartnameler hazırlanmalı ve kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Yurttaşları doğrudan ilgilendirecek hizmetlere dair şartnameler tüm paydaşların görüşleri alınarak hazırlanmalı ve ihalelerde de katılımcılık ilkesi somut uygulamalarla güçlendirilmelidir. Hesap verebilirliği sağlamak üzere görevi ihmal ve kötüye kullanma gibi durumlarla karşılaşılan yurttaşların şikayetlerini iletebildikleri bağımsız bir mekanizma oluşturulmalıdır.

Bölgeyi doğrudan ilgilendiren imar planlaması, imar değişikleri, ihaleler gibi girişimler hakkında mahalle sakinleri muhtarlar kanalıyla önceden bilgilendirilmeli ve gelişime dair görüşleri alınarak karar alma mekanizmasına katılmaları sağlanmalıdır.

Stratejik Plan, Yıllık Bütçe ve Performans Programı; iyi yönetişim ilkeleri doğrultusunda, mahalle meclisleri ve Kent Konseyi mekanizmalarını kullanarak, STK’ların, üniversitelerin ve doğrudan yurttaşların katılımı sağlanarak hazırlanmalı ve Belediye Meclisine sunulmadan önce internet sitesinde yayınlanmalıdır. Belgeler, bölge ve çevre planına uygun olarak hazırlanmalıdır. Plana uyumu ölçecek izleme mekanizmaları oluşturularak kamuoyu, ulaşılan hedefler konusunda belirli aralıklarla bilgilendirilmelidir.

Kentin tarihi, doğal ve kültürel mirasını, ekolojisini, varlıklarını, değerlerini değiştirme kapasitesi taşıyan tüm projelerin ‘Düzenleyici Etki Değerlendirme’ çalışmaları, projeler kentin imar planlarında yer almadan önce şeffaf ve katılımcı bir anlayışla gerçekleştirilmeli, bulgular ve sonuçlar dikkate alınarak uygulamaya geçilmelidir.

Yıllık bütçe hazırlanırken yurttaşlara, mahalle meclisleri, kent konseyleri gibi mekanizmaları kullanarak danışılmalı, yerel STK’lar sürece dahil edilmeli ve çevrimiçi uygulamalarla da katılımcı bütçe ilkelerini hayata üzere uygulamalar geliştirilmelidir.


© İstiklal