Giriş: Modernite İçinde Kaybolan Öznenin Yankısı

21. yüzyılın hiper-bireysel kültürü, özneyi kendi varlığının mutlak yargıcı konumuna yükseltirken, eşzamanlı olarak onu derin bir yabancılaşmanın eşiğine sürüklemiştir. Günümüzde sosyal medya mecralarında, klinik odalarında ve gündelik yaşamın her katmanında karşımıza çıkan o koro tek bir ağızdan aynı nakaratı seslendiriyor: “Herkes mükemmel, herkes haklı, herkes mağdur ve herkes vazgeçilmez.” Bu cümle, modern insanın sorumluluktan kaçış manifestosudur. Bir psikoterapist ve aile danışmanı olarak gözlemlediğim bu kolektif körlük, sadece bireysel bir tercih değil; aynı zamanda çağın ruhunun (Zeitgeist) dayattığı bir savunma düzeneğidir. Ancak hakikat, bu gürültülü koronun arkasında sessizce beklemektedir: “Ben de az değilim.”

1. Yansıtma Mekanizması ve Sorumluluk Ekonomisi

Psikanalitik literatürde "yansıtmalı özdeşim" ve "dışsallaştırma" olarak tanımladığımız süreçler, günümüzde bir yaşam biçimine dönüşmüştür. Birey, kendi içindeki yetersizlik, suçluluk veya karanlık yönleri (Gölge-Shadow) kabullenmek yerine; bunları eşine, patronuna, kadere, evrene veya soyut "dış güçlere" projekte etmektedir.

• Mağduriyetin Metalaşması: Modern dünyada mağdur olmak, etik bir üstünlük alanı sağlar. "Ben mağdurum, öyleyse haklıyım" denklemi, bireyi öz-eleştiri yapma zahmetinden kurtarır.

• İlişkisel Atalet: Çift terapilerinde sıklıkla karşılaştığımız "Eşim narsist" teşhisi, çoğu zaman kişinin kendi ilişkisel hatalarını örtmek........

© İstiklal