menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Büyük Ortadoğu Projesi'ni anlayabilmek çağı anlayabilmektir

26 0
04.04.2026

BOP, ne bir demokratik dönüşüm, ne de uygulandığı ulkeler için gelişim projesiydi. Tamamıyla ABD, israil çıkarlarını ve güvenliğini önceleyen postmodern sömürü organizasyonudur.

Yüzyılımızın başında uluslararası siyasetin en tartışmalı kavramlarından biri olan Büyük Ortadoğu Projesi (BOP), yalnızca bir dış politika söylemi değil; aynı zamanda bölgenin siyasi, ekonomik ve toplumsal dokusunu yeniden şekillendirmeyi hedefleyen geniş ölçekli bir strateji olarak değerlendirilmiştir. Özellikle George W. Bush döneminde dillendirilen bu proje, “Greater Middle East” kavramı etrafında şekillenmiş ve Orta Doğu’nun ötesine uzanan geniş bir coğrafyayı kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.

BOP’un Ortaya Çıkışı ve Arka Planı

BOP’un ortaya çıkışını anlamak için, 11 Eylül 2001’de gerçekleşen 11 Eylül "senaryo" saldırıları kritik bir dönüm noktasıdır. Bu saldırılar sonrasında ABD, yalnızca güvenlik politikalarını değil, aynı zamanda Orta Doğu’ya yönelik stratejik yaklaşımını da yeniden tanımlamıştır. Demokrasi, özgürlük ve reform söylemleri eşliğinde sunulan bu yeni yaklaşım, birçok analizde bölgeye yönelik sistematik bir yeniden yapılandırma projesi olarak yorumlanmıştır.

Bu süreçte ABD merkezli düşünce kuruluşlarının rolü de dikkat çekicidir. Özellikle RAND Corporation tarafından 2004 yılında hazırlanan “Sivil Demokratik İslam: Ortaklar, Kaynaklar ve Stratejiler” başlıklı rapor, İslam dünyasını kategorize eden ve ABD’nin bu coğrafyada nasıl bir strateji izlemesi gerektiğine dair öneriler sunan önemli bir metin olarak öne çıkmıştır. Raporda, Türkiye’nin laiklik tecrübesi sayesinde “demokratik İslam” veya ılımlı islâm modeline en yakın ülke olduğu vurgulanmıştı.

Bu raporun hazırlanmasında etkili isimlerden biri olan Graham Fuller, aynı dönemde bölgedeki dini ve toplumsal hareketlerin desteklenmesine yönelik görüşleriyle de dikkat çekmiştir.

Uzun yıllar önceden bu amaçlar için kurulup hazırlanan Fethullah Gülen ve FETÖ'nün varlığı Türkiye'yi  proje için güçlü ortaklardan biri haline getirmişti.

Projenin sınırları ve kapsadıği ülkeler:

BOP’un kapsamı yalnızca Orta Doğu ile sınırlı değildir. Proje; Kuzey Afrika’dan Güney Asya’ya, hatta zaman zaman Güney Kafkasya ve Orta Asya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyayı içine alacak şekilde genişletilmiştir. Bu bağlamda Afganistan’dan Fas’a, Pakistan’dan........

© İslami Analiz