Geçenlerde sosyalizm ve insanın özgürlükle ilişkisi üzerine yazılmış bazı metinleri okurken, Lowell E. Hedges’e atfedilen “How to Catch a Wild Hog” (Yaban Domuzu Nasıl Yakalanır?) başlıklı bir anlatıyla karşılaştım.

Doğrusu, ilgimi çekti.

İlk bakışta sıradan bir av hikâyesi gibi görünüyordu. Ama okudukça meselenin yalnızca yaban domuzlarını yakalamaktan ibaret olmadığını düşündüm. Çünkü bazen bir hikâye, anlattığından çok daha fazlasını düşündürür insana.

İlgimi çeken bölümünü Türkçeye çevirerek aktarıyorum.

Gelin, önce o hikâyeyi okuyalım:

Bir eğitimci, genç bir öğretmenle yaptığı görüşmede onun sırtındaki eski bir kurşun yarasını fark eder. Genç adam, ülkesinde yaşadığı çatışmaları anlattıktan sonra beklenmedik bir soru sorar:

“Yaban domuzu nasıl yakalanır, bilir misiniz?”

Sonra anlatmaya başlar. Önce domuzların dolaştığı bir yere mısır bırakılır. Hayvanlar yiyeceği bulur, yeniden gelir. Mısır her gün aynı yere bırakılır. Zamanla yiyecek aramak yerine oraya uğramayı alışkanlık edinirler.

Bir süre sonra mısır bırakılan alanın bir tarafına çit çekilir. Hayvanlar çiti görür ama yiyecek bulmaya devam ettikleri için alışkanlıklarını değiştirmezler. Ardından ikinci çit, sonra üçüncüsü yapılır. Her yeni sınır, mısırın sağladığı kolaylığın yanında önemsiz görünür.

Sonunda alanın etrafı çevrilir; yalnızca bir kapı açık bırakılır. Hayvanlar yine gelir. Yine yer.

Ve bir gün kapı kapanır.

Artık yiyecek de, hareket alanı da başkasının denetimindedir.

Ama yalnızca ormanda yaşanan bir hikâye değil.

Dünyanın başka yerlerinde de karşımıza çıkıyor. Başka coğrafyalarda, başka biçimlerde…

Kanada’da, Hindistan’da… Amerika’nın eski maden kasabalarında. Venezuela’da, Nauru’da…

Kim bilir, hikâyesini henüz okumadığımız daha nerelerde.

Elbette, hepsi aynı hikâye değil.

Birinde sömürgecilik… Diğerinde ekonomik denetim. Bir başkasında, doğal kaynaklara aşırı bağımlılık.

Nedenler farklı. Hikâyeler farklı.

Ama hepsinin düşündürdüğü ortak bir mesele var:

İnsanın da toplumların da kendi ayakları üzerinde durabilme imkânlarının, zamanla nasıl daralabildiği…

Bir toplumun zenginleşmesiyle güçlenmesi aynı şey mi?

Daha çok tüketebilmek, daha çok üretebilmek anlamına mı geliyor?

Peki, ihtiyaçları karşılamakla, o ihtiyaçları kendi başına karşılayabilecek güce sahip olmak?

Çünkü bağımlılık, yalnızca ekonomik bir mesele değil.

Zamanla bir yaşama biçimine… Hatta bir düşünme alışkanlığına dönüşebiliyor.

İnsan, neyi kendi başına yapabileceğini, neyi başkasından bekleyeceğini bile zamanla unutabiliyor.

Yaşadığı şartlara alıştıkça…

Peki insan, kendisini........

© Internethaber