İngilizlere Boyun Eğmeyen Kaşkay Hanı: Savletü’d-Devle
Tarih bazen milletleri, bazen de o milletlerin içinden çıkan büyük şahsiyetleri yazar. Bazı liderler vardır ki yalnız kendi dönemlerini değil, mensubu oldukları milletin karakterini de temsil ederler. Kaşkay Türkleri için böyle bir isim varsa, o da hiç şüphesiz Savletü’d-Devle’dir.
Adı bile başlı başına bir duruşu ifade eder:
Savletü’d-Devle… Yani “Devletin kudreti”, “Devletin atılganı”, “Devletin yiğidi”…
O, yalnız bir aşiret lideri değil; Kaşkay Türklerinin bağımsızlık ruhunu şahsında toplayan bir devlet adamı, bir mücadele adamı ve bir direniş sembolüydü.
Dünya büyük bir savaşın içindeydi.
Bir yanda Avrupa cepheleri yanıyor, diğer yanda emperyal güçler Orta Doğu’nun haritasını yeniden çiziyordu. İngiltere için İran yalnızca bir komşu ülke değildi; Hindistan yolunun emniyeti, petrol kaynaklarının kontrolü ve bölgesel hâkimiyet demekti.
İşte tam bu sırada İngilizler, Basra Körfezi üzerinden İran’a doğru ilerlemeye başladılar.
Fakat hesap etmedikleri bir şey vardı:
Zagros dağlarında Kaşkay Türkleri yaşıyordu.
Ve onların başında Savletü’d-Devle bulunuyordu.
Savletü’d-Devle, İngiliz ilerleyişinin yalnız askerî değil, siyasî bir tehdit olduğunu çok iyi görmüştü. Bu yüzden mücadeleyi yalnız silahla değil, iradeyle........
