Bir kira ilişkisinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, kira bedelinin ya da yan giderlerin zamanında ödenmemesidir. Kiraya veren açısından başlangıçta tolere edilebilir görünen bu gecikmeler, ilerleyen süreçte ciddi maddi kayıplara ve taşınmazın etkin şekilde kullanılamamasına yol açabilir. Çoğu zaman taraflar sorunu kendi aralarında çözmeye çalışsa da, hukuki yolların ne zaman ve nasıl kullanılacağı konusunda yaşanan tereddütler uyuşmazlığın büyümesine neden olur. Oysa mevcut mevzuat ve Yargıtay uygulaması, kira borcunun ödenmemesi hâlinde kiraya verene açık ve etkili başvuru yolları tanımaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 313. maddesi uyarınca kiracı, kiralananı kullanma ve ondan yararlanmanın karşılığı olarak kira bedelini ödemekle yükümlüdür. Kira bedelinin ödeme zamanı ise aynı Kanun’un 314. maddesinde düzenlenmiş olup, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödeme yapılması gerekir. Bununla birlikte uygulamada kira bedelinin peşin olarak ödeneceği, yani kullanım döneminin başında yatırılacağı yönünde düzenlemelere sıklıkla rastlanmaktadır.

Peşin ödeme kararlaştırılan kira sözleşmelerinde, ödeme süresinin sınırları Yargıtay içtihatlarıyla belirlenmiştir. Bu konuda Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 16/05/2013 tarihli, 2013/6050 E., 2013/8697 K. sayılı kararı yol göstericidir. Anılan kararda;

“…..mahkemenin de kabulünde olduğu üzere ‘kira parasının her ayın ilk günleri peşin ödeneceği’ ibaresinin her ayın 3.günü akşamına kadar ödenebileceği şeklinde anlaşılması gerektiği ancak son ödeme gününün resmi tatile denk gelmesi halinde ödeme gününün tatili takip eden ilk iş gününde uzayacağının kabulü gerekir,”

şeklindeki değerlendirmeye yer verilmiştir.

Kira bedelinin hiç ödenmemesi ya da süresinde ödenmemesi hâlinde, kiraya verenin doğrudan tahliyeye başvurabilmesi mümkün değildir. Öncelikle kiracıya, kira borcunu ödeyebilmesi için süre tanıyan ve ödeme yapılmadığı takdirde sözleşmenin feshedileceğini bildiren bir ihtar gönderilmesi gerekir. Kiracı verilen süre içinde borcunu ödemezse, kiraya veren tahliye davası açabileceği gibi ilamsız icra yoluyla tahliye talebinde de bulunabilir.

İspat yükü bakımından kira ilişkileri, genel ispat kurallarından kısmen ayrılmaktadır. Kira sözleşmesinin varlığını ve kira bedelinin miktarını ispat yükü kiraya verene ait olmakla birlikte, kira bedelinin ödendiğini ispat yükü kiracıya düşmektedir. Bu husus, Yargıtay 3. Hukuk........

© Hukuki Haber