“Sınav kaygısının duygusal belirtileri korku, endişe, tedirginlik, panik, gerginlik, sinirlilik ve çaresizliktir. Sınava hazırlanan bir çocuğa ailenin vereceği en güzel mesaj “Sınav sonucu ne olursa olsun, sen bizim için değerlisin” mesajıdır.”

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslıhan Dönmez ile sınav kaygısını konuştuk.

Sınav kaygısı nedir ve her zaman bir hastalığa mı işaret eder?

Sınav kaygısı, kişinin performansının değerlendirileceği bir durum karşısında yaşadığı yoğun endişe, gerginlik ve başarısızlık korkusudur. Aslında belirli bir düzeye kadar kaygı tamamen normaldir ve hatta faydalıdır. Çünkü kaygı beynin “hazır ol” sinyalidir; dikkat ve motivasyonu artırabilir. Sınav özelinde konuşacak olursak öğrencinin sınavı ciddiye alıp çalışmak için harekete geçmesini sağlar.

Ama eğer sınav kaygısı çok yüksekse, sık ortaya çıkıyorsa ve hemen her sınav öncesi yaşanıyorsa o zaman bu kaygının bir bozukluk düzeyine ulaştığını söyleyebiliriz. Üstelik bir bozukluk düzeyine ulaşmış olan sınav kaygısı yarattığı birçok belirti nedeniyle öğrencinin sınava hazırlanmasını güçleştirir ve sınavda performansının beklenen düzeyden daha düşük olmasına neden olur. Çünkü kaygı yoğun şiddette yaşandığında düşünme zorlaşır, dikkat dağılır, kişi bildiği bilgileri hatırlamakta zorlanır. Öğrenciler bu durumu anlatmak için “her şeyi unuttum” ya da “beynim boşaldı” gibi ifadeler kullanırlar.

Kısacası kaygı motivasyon sağlayacak kadar olduğunda faydalıdır, ama performansı bozacak kadar yükseldiğinde problemli hale gelir.

Sınav kaygısı yaşayan öğrencilerde hangi belirtiler görülür?

Sınav kaygısı zihinsel, duygusal, fiziksel ve davranışsal belirtilerle ortaya çıkabilir.

Zihinsel belirtiler arasında dikkati odaklamakta ve konsantre olmakta güçlükler, bilgiyi hatırlama zorlukları, zihinsel blok dediğimiz kafanın içinin bomboş olması, bilgiyi anlama ve organize etme güçlükleri, karar verme güçlükleri sayılabilir. Tahmin edebileceğiniz gibi bu zihinsel belirtiler öğrencinin sınav performansının düşmesine neden olur.

Sınav kaygısının duygusal belirtileri korku, endişe, tedirginlik, panik, gerginlik, sinirlilik ve çaresizliktir.

Fiziksel belirtiler çarpıntı, ateş basması, nefes darlığı, boğazda düğümlenme, titreme, iştahsızlık, bulantı, kusma, bağırsak alışkanlıklarında değişme, terleme gibi belirtilerdir.

İşte sınav kaygısının yarattığı özellikle duygusal ve fiziksel belirtiler nedeniyle kişi kendini bazı kaçınma davranışları yapmak zorunda hisseder. Örneğin; ders çalışıyorsa ders çalışmayı bırakır. Sınavdaysa sınav bitmeden çıkar. Bu kaçınma davranışı kişinin o an rahatlamasına neden olsa da........

© HalkTV