Bir işyerinde ilk gününüzü düşünün. Mesai saatiniz bellidir, yapacağınız işler anlatılmıştır, sizden beklenen performans tarif edilmiştir. Geç kalmanız hoş karşılanmaz, verilen işi aksatmanız kabul edilmez. İşveren açısından çalışan olmanız için bütün şartlar oluşmuştur. Fakat sigortanız sorulduğunda birden başka bir takvim devreye girer: Önce kendinizi göstermeniz beklenir.

Peki, çalışanın sorumlulukları ilk gün başlıyorsa işverenin yükümlülükleri neden sonraya bırakılır?

Deneme süresi üzerinden yürütülen tartışmanın merkezinde bu çelişki vardır. Emekten hemen yararlanılırken o emeğin karşılığı olan haklar beklemeye alınmaktadır. Çalışana, işe uygunluğunun yanında güvencesizliğe ne kadar tahammül edeceği de sorulmaktadır.

İşsizliğin ve geçim kaygısının ağırlaştığı koşullarda bu bekleyişi kabul etmek her zaman özgür bir tercih değildir. Evine gelir götürmek zorunda olan insan, daha ilk görüşmede itiraz ederse iş fırsatını kaybetmekten korkar. Sigortasını sormayı bile kendisi hakkında olumsuz kanaat oluşturabilecek bir davranış gibi görmeye başlar. Böylece iş ilişkisi, çalışanın hakkını talep ederken çekindiği bir zeminde kurulur.

Oysa işverenin yeni çalışanını tanımak istemesi anlaşılabilir bir ihtiyaçtır. Çalışan da işyerinin koşullarını, yönetim anlayışını ve kendisine verilen sözlerin karşılığını görmek ister. Deneme süresinin anlamı budur. Ancak bu değerlendirme, taraflardan birinin bütün yükümlülüklerini yerine getirip diğerinin kendi sorumluluklarını ertelemesi üzerine kurulamaz.

4857........

© HalkTV