5G'nin ne kadarı milli, yerli, ithal olacak?
Nisan ayı yaklaşıyor. İlk 5G deneyimi için zaman daralıyor. Daha fazla kapasite sunacak 5G ile aynı anda çok sayıda cihaz sorunsuz bağlanacak. Statlarda, kalabalık mekânlarda bağlanma meselesi olmayacak. Düşük gecikme süresi ve 4,5G’den 10 kat daha hızlı bir 5G hayatımıza girecek. Ama nasıl girecek? Bireysel tüketiciye ayrı, endüstriye farklı etki edecek 5G’nin teknolojik altyapısına bir göz atalım.
Türkiye 5G’ye geçerken iddialı hedefler ortaya koydu: P yerlilik ve %5 millî (özgün tasarım) kriteri. Son derece doğru, vizyonu güçlü ve yerli teknolojiyi koruyan bir baraj… Ancak bu barajın sahada ne kadar karşılık bulacağı merak konusu. Çünkü 5G, yalnızca yeni bir mobil iletişim standardı değil; aynı zamanda ülkelerin teknoloji bağımsızlığını belirleyen stratejik bir alan.
Bu nedenle, “Türkiye 5G’ye geçtiğinde sistemin ne kadarı yerli ve millî, ne kadarı da ithal olacak?” sorusu önemli. 5G’nin kalbi elbette yazılım ama başka detayları da var. Yüksek frekans donanımı, anten sistemleri, çip setleri, radyo birimleri gibi kritik bileşenler 5G’yi oluşturuyor. Fakat yaptığım araştırmalar, yazılım tarafında millilik kriteri karşılanacak ve hatta beklentilerin üzerine çıkacak gibi görünmesine rağmen donanım tarafında aynı ümidin bulunmadığını gösteriyor.
Donanım tarafında küresel üreticiler Huawei, Ericsson, Nokia, Qualcomm, ZTE hâlâ belirleyici güç. Huawei ise rekabette açık ara baskın bir oyuncu. Bu nedenle tamamen yerli, rekabetçi bir 5G donanım seti kısa vadede pek mümkün görünmüyor. Bundan 4–5 yıl önce “Uçtan Uca Yerli/Millî 5G” testleri yapıldı. Bazı ürünlerin hazır olduğu açıklandı; ancak o günlerden 2026’ya pek fazla gelişme kaydedilemedi. Sadece Türkiye değil, ABD bile Çin karşısında varlık gösteremedi. ABD müttefiklerine destek sağlamak istemesine rağmen Çin ile rekabet edecek bir 5G stratejisi geliştiremedi. Dolayısıyla küresel arenada 5G denildiğinde akla ilk Çin ve Huawei geliyor.
ABD’li Mavenir de dayanamamış
Bir yaşanmış örnek: Ülkemizde telekomünikasyon alanında faaliyet gösteren bir teknoloji şirketi, ABD’li Mavenir ile 5G için ortak baz........
