Piyasalar üç günlük kader sınavında
ABD ara seçimlerinin ardından Ortadoğu'da yeni bir askeri operasyon ihtimalinin zayıflaması, piyasalara ilk bakışta rahatlatıcı bir haber olarak yansıdı. Petrol fiyatları iki haftalık dönemde yaklaşık yüzde 20 geriledi. Savaşın genişleme ihtimalinin azalması, enerji kaynaklı yeni bir fiyat şokunun önüne geçebilecek önemli bir gelişmeydi.
Ancak piyasaların verdiği tepki beklenen yönde olmadı. Petrol ucuzlarken tahvil faizleri yükseldi, dolar değerlendi. Enflasyon endişeleri ve merkez bankalarının faiz artırma ihtimalleri güçlendi. Altın ve gümüş değer kaybetti, kripto varlıklarda satışlar derinleşti.
Burada önemli bir çelişki var. Normal koşullarda petrol fiyatlarındaki yüzde 20'lik gerilemenin enflasyon beklentilerini aşağı çekmesi, tahvil faizlerini ve doları da gevşetmesi beklenirdi. Oysa bu kez başka bir hikâye devreye girdi. ABD'de enflasyonun dirençli seyri ve Fed'in yeniden faiz artırabileceği beklentisi, petrol fiyatlarındaki düşüşün olumlu etkisini gölgede bıraktı.
Nitekim 13 Kasım itibarıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,15'e, iki yıllık faizi yüzde 4,88'e yükselmişti. İki yıllık faizde haftalık artış 37 baz puana ulaştı. Dolar endeksi 103 seviyesinin üzerine çıkarak Nisan 2025'ten bu yana en yüksek düzeylerine yaklaştı. Fed'in aralık ayında faiz artırma ihtimali de yüzde 85-90 bandına kadar yükseldi.
Altın haftayı yüzde 4,6 kayıpla yaklaşık 3.886 dolardan, gümüş yüzde 5'in üzerinde düşüşle 49 dolar civarında kapattı. Bitcoin ise haftalık bazda yüzde 12'yi aşan kayıp yaşadı.
Bu tablo bize şunu söylüyor: Piyasalar yalnızca savaşın sona erme ihtimalini değil, paranın maliyetinin yeniden yükselme ihtimalini de fiyatlıyor. Faiz ve dolar yükseldiğinde, getirisi olmayan altın ve gümüşün elde tutulmasının maliyeti artıyor. Likidite ihtiyacı da yatırımcıları önce kolay satılabilen varlıklardan çıkmaya zorluyor.
Üstelik bu gelişmeler, son dört yıldır küresel piyasaların ana hikâyesi olan yapay zekâ yatırımlarının sorgulanmaya başladığı bir döneme denk geliyor. Şimdi önümüzdeki üç gün, bu sorgulamanın yönünü belirleyebilecek gelişmelere sahne olacak.
Yapay zekâda 90 milyar dolarlık güven oylaması
İlk büyük sınav yapay zekâ sektöründe yaşanacak. Bir tarafta sektörün en güçlü şirketlerinden Nvidia, diğer tarafta halka açılmaya hazırlanan Anthropic var.
Son dört yılda yapay zekâ, yalnızca teknoloji dünyasının değil, küresel borsaların da en büyük büyüme hikâyesi oldu. Şirketlerin piyasa değerleri trilyon dolarlara ulaştı. Veri merkezleri, çipler, enerji altyapısı ve yazılım için yüz milyarlarca dolarlık yatırım planları açıklandı. Bu yatırımların karşılığında gelecekte çok daha büyük kârlar elde edileceği varsayıldı.
Ancak artık yatırımcıların sorduğu soru değişiyor: Bu kadar büyük sermaye harcamasının karşılığında ne zaman, ne ölçüde ve kimler tarafından kâr üretilecek?
Çünkü yatırım harcamaları bugünden yapılıyor, buna karşılık beklenen getiriler geleceğe ait. Üstelik finansman maliyetleri yükseliyor. Şirketlerin sermaye harcamalarını borçlanmayla veya nakit akışlarıyla finanse etmesinin maliyeti artarken, yatırımların geri dönüş süresi de daha fazla önem kazanıyor.
Bu sorgulamanın ortasında Anthropic'in halka arzı bulunuyor. Claude adlı yapay zekâ modelinin geliştiricisi olan şirket, 825 milyon hisseyi 70-78 dolar fiyat aralığından halka arz etmeyi planlıyor. Üst fiyat üzerinden yaklaşık 1,4 trilyon dolarlık şirket değerine ulaşması bekleniyor.
Halka arzın kendisi yaklaşık 58-64 milyar dolar brüt kaynak sağlayabilecek. Buna 26 milyar dolarlık eş zamanlı özel satış eklendiğinde toplam finansman büyüklüğü 90 milyar dolara yaklaşıyor. Başka bir ifadeyle Anthropic, halka arz yoluyla tek seferde dünya sermaye piyasalarının en büyük kaynak toplama işlemlerinden birine imza atmaya hazırlanıyor.
Ön talep toplamada yedi kat talep geldiği bilgisi de arzın güçlü ilgi gördüğüne işaret ediyor. Ancak burada önemli bir ayrım var: Talep toplama aşamasındaki ilgi, işlem başladıktan sonra aynı değerlemenin korunacağını garanti etmiyor.
Çünkü piyasanın havası değişmiş durumda. Yatırımcılar artık yapay zekâ şirketlerinin büyümesine inanmakla yetinmiyor; bu büyümenin hangi fiyatla satın alınabileceğini de sorguluyor.
Anthropic'in halka arzının başarılı olması, yapay zekâ........
