Fon krizinde para nereye gitti?
Türkiye sermaye piyasaları yeni haftaya yalnızca bir fon kriziyle değil, giderek büyüyen bir para izi soruşturmasıyla giriyor.
Birkaç hafta önce mesele, bazı yatırım fonlarının yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesi, yatırımcıların paralarını çekememesi ve yüzlerce fonun tasfiye edilmesi olarak görünüyordu.
Çünkü soruşturmanın fonların dışına, bazı hisse senetlerine ve bu hisselerde yapılan işlemlere doğru genişlediği görülüyor. Üstelik son dönemde bazı fonlardan milyarlarca liralık para çeken isimlerin kim olduğu da kamuoyunun gündemine gelmeye başladı.
SPK'nın gece yarısı açıkladığı yeni yol haritası, 42 gerçek kişinin malvarlığına getirilen tedbirler ve hafta sonunda AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya'nın görevlerinden istifa etmesi, olayın artık yalnızca finansal bir tasfiye meselesi olmadığını gösteren gelişmeler oldu.
Ama bütün bu gelişmelerin içinde bence en kritik soru hâlâ aynı, para nereye gitti?
Fonun içinden hisseye, hisseden cebe
Fon krizinin ilk aşamasında herkes fonların ne kadar zararda olduğunu konuştu.
Yatırımcı parasını ne zaman alacak?
Fon portföyündeki hisseler hangi fiyattan satılacak?
Piyasa bu satışları kaldırabilecek mi?
Bunların hepsi önemli.
Ancak artık daha önemli bir başka soru var: Fonlardan çıkan para, kriz patlamadan önce kimlerin hesabına gitti?
Adli soruşturmada 1 Temmuz-16 Ağustos dönemindeki fon para çıkışlarının yüksek tutardan başlanarak incelendiğinin açıklanması bu nedenle çok önemli.
Çünkü burada artık yalnızca fonların aktif ve pasifleri değil, işlem zamanlaması önem kazanıyor.
Bir fonun elindeki hisse ne zaman değer kazandı?
O yükseliş sırasında kimler alım yaptı?
Fon hangi tarihte hisseden çıktı?
Hangi yatırımcı aynı dönemde fondan parasını çekti?
Bu paralar daha sonra hangi hesaplara gitti?
Ve bütün bunlar olurken fiyat hareketlerinin gerçek bir ekonomik gerekçesi var mıydı?
İşte soruşturmanın gerçek düğümü burada.
131 fonun tasfiyesi buzdağının görünen kısmı
SPK'nın 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin kurduğu 131 fonun tasfiyesine karar vermesiyle olayın büyüklüğü ortaya çıktı.
Bu fonlarda yüz binlerce yatırımcının parası bulunuyor.
Tasfiye süresinin üç aydan altı aya çıkarılması da satışların........
