menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cumhuriyetin anlamı

28 0
29.10.2026

Cumhuriyet sadece halkın kendisini yönettiği bir sistemden ibaret değildir. Cumhuriyet, aynı zamanda halkın her bir ferdinin kendi geleceğine yön verebilmesine olanak sağlayabilmesidir. Cumhuriyet devrimlerinin özü budur. Her çocuğun hayal kurup, kurduğu hayalleri gerçekleştirebilmesidir.

İşte Cumhuriyetimizin 103. yılını kutladığımız bugünde o hayallerini gerçekleştirebilmiş birbirinden değerli isimlere “Cumhuriyetin Anlamını” sorduk. Bu kıymetli haber yazımızı okumadan önce tüm okuyucularımızın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramını kutluyor, başta Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm kahramanlarımızı saygı ve rahmetle anıyoruz. Ne Mutlu Türküm Diyene!

Funda Kadıoğlu (Oyuncu): Kadınların özgürce hayal kurabildiği, sanatçıların korkmadan üretebildiği, her insanın eşit ve onurlu bir yaşam sürebildiği bir ülke dileğiyle… Cumhuriyetimizin ışığı hiç sönmesin.

Zeynep Koltuk (Oyuncu): Benim Cumhuriyetim gökyüzünden başlıyor…Bir asker çocuğu olarak Cumhuriyet’in anlamını biraz da gökyüzüne bakarak öğrendim. Babam, Türkiye’nin ilk ve yaşamı boyunca tek F-16 test pilotuydu. Onun gökyüzündeki yolculuğu, benim için her zaman bir meslekten çok daha fazlasını ifade etti; cesaretin, emeğin ve ülkesine adanmışlığın en somut hâliydi. Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, bu yüzden benim için yalnızca tarihe geçmiş bir cümle değil, babamın hayatında karşılığını bulan bir ideal. Bir pilotun gökyüzüne yükselişinin ardında ne büyük bir sorumluluk olduğunu bilerek büyüdüm. Cumhuriyet’in bize açtığı ufku, gökyüzünde sınırları zorlayan bir babanın kızı olarak belki biraz daha yakından hissettim. Bugün 29 Ekim’de, Atatürk’ün bize yalnızca bir ülke değil, inanabileceğimiz bir gelecek ve o geleceği kurma cesareti bıraktığını düşünüyorum. Babamın ardından gökyüzüne her baktığımda, Cumhuriyet’in değerlerinin yalnızca sözlerle değil, bir ömür boyunca verilen emekle de yaşatıldığını hatırlıyorum. Benim için Cumhuriyet, kökleri bu topraklarda, istikbali gökyüzünde olan bir emanettir.

Gamze Dar (Oyuncu – Eğitmen): Savaşların, yokluğun, yoksulluğun ve büyük kayıpların ardından yeniden ayağa kalkmaya çalışan bir ülkeydi Millî Mücadele’den çıkan Türkiye. Ve bütün imkânsızlıkların ortasında Mustafa Kemal Atatürk, yalnızca bir devlet kurmayı değil; kültürüyle, sanatıyla, bilimiyle, kadın erkek ayrımı gözetmeksizin herkesin var olabildiği çağdaş bir toplum inşa etmeyi hedefledi. Çünkü Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda bir aydınlanma ve dönüşüm yolculuğuydu. Bugün hâlâ kadınların ve sanatçıların var olma mücadelesi verdiği bir dünyada, Cumhuriyet’in kuruluşundaki bu iradeyi hatırlamak çok kıymetli. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.

Zeynep Koçan (Sanatçı): 1927 yılı… İstanbul. Genç bir kadın, Avrupa’da heykel eğitimi almak üzere düzenlenen yarışmanın sonucunu beklemektedir. Sonuç açıklanır. Birinci olmuştur. Bu, onun ilk başarısı değildir. İki yıl önce, 1925’te de Avrupa’ya gönderilecek öğrenciyi belirleyen sınavı kazanmıştır. Ancak o gün, yeteneğinin ve emeğinin önüne tek bir engel çıkmıştır: Kadın olması. Onun yerine ikinci olan erkek öğrenci gönderilmiştir. Ne var ki 1927’deki bu ikinci birinciliğinin ardından da genç ve bekâr olması, ileride evlenebileceği ihtimali tartışılır. Başarısı ortadadır; buna rağmen hakkı yeniden sorgulanmaktadır. İşte tam bu noktada, henüz dört yaşındaki Cumhuriyetin temsil ettiği yeni anlayış kendini gösterir. Atatürk’ün Cumhuriyet vizyonunu benimseyen dönemin Millî Eğitim Bakanı Mustafa Necati, 27 Nisan 1927’de meseleye müdahale eder. Kadın ve erkek öğrenciler arasında ayrım yapılmaması gerektiğini savunur. Belirleyici olanın cinsiyet değil, kazanılmış hak ve başarı olduğunu ortaya koyar. Ve o genç kadın, Sabiha Bengütaş, aynı yıl Roma’ya gider.

İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın yanında çalışır, Roma Güzel Sanatlar Akademisi’nde eğitimini geliştirir. Yıllar sonra Atatürk ve İsmet İnönü’nün anıt heykellerine imza atacak, Türk heykel sanatının öncü kadınlarından biri olacaktır.Düşünün… Cumhuriyetin ilanından yalnızca dört yıl sonra, Türkiye’den genç bir kadın, sanatını geliştirmek üzere Avrupa’ya gönderilmektedir. Bu hikâye, yalnızca bir sanatçının başarısı değildir. Genç Cumhuriyetin adalete, liyakate ve kadınların yeteneklerine verdiği değerin somut bir örneğidir. Bu anlayış, kadınların siyasi haklarında da karşılığını bulur. Atatürk’ün öncülüğünde 1930 yılında belediye seçimlerinde, 5 Aralık 1934’te ise milletvekili seçimlerinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınır. Üstelik Fransa’dan on yıl, İtalya’dan on iki yıl, İsviçre’den ise otuz yedi yıl önce. Cumhuriyet, kadınlara yalnızca yeni kapılar açmamış; onların kendi yetenekleriyle, düşünceleriyle ve emekleriyle toplumun geleceğini şekillendirmelerinin de önünü açmıştır. Bugün bir kadın sanatçı olarak, Sabiha Bengütaş’ın hikâyesinde yalnızca geçmişin mücadelesini değil, Cumhuriyetin bana bıraktığı özgürlük ve sorumluluğu da görüyorum. Çünkü Cumhuriyetin ışığında kadın, yalnızca sanatın ilhamı değil; o ışığı taşıyan, çoğaltan ve geleceğe yön veren sanatçının kendisidir. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız ve Cumhuriyetimizin 103. yılı kutlu olsun.

Cansu Ünver ( Akademisyen – Girişimci): Cumhuriyet: Kendi Hikâyeni Yazabilme Cesareti

Cumhuriyet benim için yalnızca bir yönetim biçimi, bir tarih ya da her yıl coşkuyla kutladığımız bir bayram değil. Cumhuriyet, bugün olduğum kadının, yetiştirdiğim çocukların ve yarınlara dair kurduğum hayallerin temelidir.

Bir kadın olarak Cumhuriyet, bana kim olacağımı başkalarının belirlemek zorunda olmadığını hatırlatır. Kendi kararlarımı verebilmek, kendi doğrularımın arkasında durabilmek, gerektiğinde yeniden başlayabilmek ve hayatımı kendi irademle şekillendirebilmek demektir. Çünkü özgürlük, yalnızca bir hakka sahip olmak değil, o hakkı kullanabilecek cesareti de gösterebilmektir. Bir anne olarak Cumhuriyet, çocuklarıma bırakmak istediğim en kıymetli mirastır. Kızımın hayallerinin cinsiyetiyle sınırlandırılmadığı, oğlumun ise eşitliği bir ayrıcalık değil, hayatın doğal bir parçası olarak gördüğü bir gelecek istiyorum. Onlara yalnızca başarılı olmayı değil; sorgulamayı, düşünmeyi, vicdanlı olmayı ve kimsenin gölgesinde kalmadan kendi yollarını çizmeyi öğretmek istiyorum. Bir eğitimci olarak Cumhuriyet, belki de en büyük sorumluluğumdur. Çünkü biliyorum ki bir ülkenin geleceği yalnızca ekonomik göstergelerle, teknolojik ilerlemelerle ya da büyüme rakamlarıyla ölçülemez. Asıl gelişmişlik, düşünebilen,........

© Haberton