menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ahir Zamanın İnsan Simsarları: Tech Ahlaksızlar

8 0
13.07.2026

Sevgili Dostlar,Ne tuhaftır ki, binlerce şirket, reklamlarının izlenmesi için YouTube'a milyarlarca dolar ödüyor. Aynı anda milyonlarca insan da o reklamları izlememek için yine YouTube'a para ödüyor. Bir taraf görünmek için, diğer taraf görmemek için ödeme yapıyor. Kazanan ise her iki taraftan da para kazanan platform oluyor. Kumarhane gibi sonunda hep kasa kazanıyor, dijital dünyada da sonunda kazanan hep platform; kaybeden ise çoğu zaman farkında bile olmadan zavallı insan oluyor.Simsarlığın Dönüşümü"Simsar" kelimesi aslında alıcı ile satıcıyı buluşturan, taraflar arasında güven oluşturan ve bunun karşılığında komisyon alan kişiyi ifade eder. Dürüst yapıldığında bu, ticaretin meşru ve faydalı bir parçasıdır. Fakat zaman içinde bu kelime farklı bir anlam kazandı. Bugün simsar denildiğinde, insanların korkusunu, bilgisizliğini, çaresizliğini ve zor durumunu fırsata çevirerek haksız kazanç sağlayan kişiler akla geliyor.Kötü niyetli simsarın sermayesi mal değildir; başkasının zayıf anıdır. Savaşın kanından, depremin enkazından, hastanın umudundan, insanın korkusundan, yalnızlığından, cehaletinden ve çaresizliğinden kazanç üretir. Kimi zaman silah satar, kimi zaman sahte umut... Bazen dini, bazen sağlığı, bazen eğitimi, bazen de siyaseti ticaretin malzemesi hâline getirir. Enflasyonu bahane eder, krizi fırsata çevirir; kişisel verileri, dikkati ve hatta vicdanı bile metalaştırır. Kendisi yeni bir değer üretmez; başkasının acısını sermayeye dönüştürür. Bu yüzden tarihin en büyük servetleri, yalnızca fabrikalarda değil, insanların en çaresiz anlarının kurulduğu görünmez pazarlarda birikmiştir.Dijital Simsarlık ÇağıÇağımız, teknolojik simsarlık çağını yaşamaktadır. Çünkü artık satılan şey sadece bir ürün değildir; insanın odak noktası, zamanı, korkuları, umutları ve hatta iradesidir. Görünürde teknoloji pazarlanıyor; gerçekte ise insanın en kıymetli sermayesi olan aklı, zamanı ve insanlığı alınıp satılıyor. İşte bana göre ahir zamanın en tehlikeli simsarlığı tam da budur.Bu teknoloji şirketleri, çoğu zaman farklı görünür, yöntemleri farklıdır; ama oynadıkları oyun aynıdır. Algoritmaları ve pazar güçlerini kullanarak, insanın en zayıf anını kazanca dönüştürürler.Bugünün dijital devleri, dinamik fiyatlandırma ve abonelik tuzaklarıyla insanları sömürmekte, onların hem zamanlarını çalmakta, hem paralarını almakta, hem de algıları ile oynayarak insanlıklarını zedelemektedir.Dinamik Fiyatlandırmanın Vicdan SınavıDüşünün:Yağmurlu bir akşam eve dönmek istersiniz, Uber fiyatı birkaç katına çıkar. Bir tatil gününde ailenizi ziyaret edeceksinizdir, Turo araç kiralama ücretlerini katlar. Büyük bir maç ya da konser vardır, Airbnb aynı evi normal fiyatının katbekat üzerine çıkarır.Siz sadece yağmurdan korunmak, bayramda ailenize kavuşmak, çocuğunuzla maça gitmek ya da gece başınızı sokacak bir yer bulmak istersiniz. Onlar ise tam o anda fiyatları yükseltir. Çünkü sizin ihtiyacınız, onların gözünde........

© Habername