Samikale ve Ablak Taşı

Bazı köyler; dağları, taşları, çeşmeleri, yolları ve mezarlarıyla büyük bir kültürel hafızayı taşırlar. İşte Erzurum'un Narman ilçesine bağlı Samikale'yi sıradan bir Anadolu köyü olmaktan çıkaran yalnızca tabiatı yahut coğrafyası değil, Anadolu irfanının güçlü seslerinden Âşık Sümmanî'nin doğduğu köy olmasıdır. Çocukluğunu geçirdiği, çobanlık yaptığı, şiirinin ve gönül dünyasının ilk mayasını aldığı ve nihayet ebedî istirahatgâhına kavuştuğu yer olması dolayısıyla Samikale'nin taşı, toprağı ve insanı, Sümmanî şiirinin görünmeyen dipnotları gibidir.

Sümmanî (1860-1915), Narman ilçesine on iki kilometre uzaklıktaki Samikale köyünde dünyaya gelir ve aynı köyde vefat eder. Türbesi de yine Samikale köyündedir. Asıl adı Hüseyin olan Sümmanî'nin çocukluğu köyünde çobanlıkla geçer. On bir yaşında iken Ablak Taşı mevkiinde hayvanları otlattığı sırada uyurken rüyasında kendisine pirler eliyle bade içirilir. Uykudan ayıldıktan sonraki ilk koşmasında bu durumu aşağıdaki şekilde belirtmiştir:

“Okudum harfini zihnim bulandı

Yaralarım göz göz oldu sulandı

Baktım çar etrafa kadeh dolandı

Nuş ettim pirlerin badesin tek tek”

Her yıl genellikle ağustos ayında Narman'ın Samikale köyünde, Âşık Sümmanî Baba'yı anmak, anlamak ve âşıklık geleneğini günümüz ozanlarıyla devam ettirmek amacıyla “Sümmanî Baba Şenlikleri” düzenlenmekte; böylece Sümmanî'nin hatırası, şiirleri ve nasihatleri yaşatılmaya çalışılmaktadır.

Bu yıl da Sümmanî Baba Şenlikleri, Erzurum Valiliği İl Kültür Müdürlüğü, Erzurum Büyükşehir Belediyesi, Narman Kaymakamlığı, Narman Belediyesi ve Bursa Yıldırım Belediyesi'nin katkılarıyla 16 Ağustos 2026 Pazar günü, Narman'ın Samikale köyündeki Ablak Taşı mevkiinde yine coşkulu bir şekilde icra edildi.

Etkinliğin özellikle Sümmanî Baba'nın doğup büyüdüğü Samikale'de ve Ablak Taşı'nda yapılması büyük önem arz etmektedir. Bu yüzden Ablak Taşı'nın çevresinde toplanan kalabalığı yalnızca bir “şenlik kalabalığı” olarak görmek yerine buradaki derin bir sosyolojik hadiseyi anlamak gerekir.

Çünkü burası sadece bir etkinlik alanı değildir. Sümmanî'nin çocukluğunun, çobanlığının, rüyasının ve âşıklığa ilk adımının hatırasını taşıyan bir mekândır. Dolayısıyla Ablak Taşı, Sümmanî'nin hayatında sıradan bir coğrafi mevki değil, onun sanat ve gönül dünyasının oluşumunda sembolik bir yere sahiptir.

Şenlik kapsamında bir gün önce Narman Belediyesi organizasyonunda güreşler, at ve buzağı yarışmaları düzenlendi. Akşam ise daha çok Narmanlı sanatçılardan oluşan dört-beş kişi, Narman meydanında konser verdi.

Narman yolundan Samikale köyüne kadar giden yolun bir hafta öncesinden şenlikler için adeta otoban gibi hazırlanması, yalnızca bir belediyecilik hizmeti olarak görülmemelidir. Bu çalışma, Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen'in kültürel mirasın korunmasına yönelik önemli bir katkısı olarak da değerlendirilmelidir.

Kültür yalnızca devlete bırakılırsa bürokratikleşebilir; yalnızca birkaç gönüllünün omuzlarına bırakılırsa zaman içerisinde yorulabilir. Anadolu'nun yetiştirdiği insanların büyük bölümü eğitim, ticaret ve meslek hayatları sebebiyle doğdukları coğrafyalardan ayrılıyor. Ancak çok az kimse, kazandığı imkân, tecrübe ve sosyal sermayenin bir bölümünü yeniden doğduğu topraklara taşıyabiliyor.

Sümmanî Baba Şenlikleri'nin son yıllarda kazandığı ivmenin artmasının önemli sebeplerinden biri, köyüne vefa hissiyle hareket eden insanların sivil gayreti; bir diğeri ise özellikle iş insanı Dr. Erkan Aydın'ın son zamanlarda kendi köyüne ve Sümmanî mirasına ısrarla sahip çıkmasıdır.

Dr. Erkan Aydın'ın ilahiyatçı kimliği, iş dünyasındaki faaliyetleri ve yıllar içerisinde oluşan geniş sosyal çevresini yalnızca şahsî bir imkân olarak görmeyip doğduğu köyün kültürel mirasına tahsis etmesi; devlet, siyaset, bürokrasi, iş dünyası ve toplumun farklı kesimlerinden insanları Samikale'de, Sümmanî'nin hatırası etrafında buluşturmasına önemli katkılar sağlamaktadır.

Şenliklere yöneticilerin, siyaset ve bürokrasinin farklı kademelerinden isimlerin iştirak etmesi, Valiliğin ve devlet erkânının ilgisi; Sümmanî Baba'nın artık yalnızca yerel bir anma konusu değil, Erzurum'un kültürel mirasının önemli bir........

© Habername