AFRİKA İLE TÜRK DÜNYASI ARASINDA YENİ BİR HAT KURULABİLİR Mİ?
Dünya yalnızca güç merkezleri üzerinden değil, bağlantılar üzerinden de yeniden kuruluyor.
Ticaret yolları değişiyor, enerji koridorları yeniden çiziliyor, orta ölçekli güçler yeni ortaklık alanları arıyor. Afrika yükselirken Türk Dünyası kurumsallaşıyor; Orta Koridor güçlenirken Afrika limanları küresel ticaretin yeni rekabet alanlarından birine dönüşüyor.
Bütün bunlara ayrı ayrı baktığımızda farklı gelişmeler görüyoruz.
Aynı harita üzerinde baktığımızda ise çok daha büyük bir ihtimal ortaya çıkıyor:
Afrika ile Türk Dünyasının aynı masada buluşması.
Belki de Türkiye’nin önündeki yeni stratejik fırsatlardan biri tam olarak burada duruyor.
Afrika’ya Yeni Bir Açılım Değil
Türkiye’nin Afrika politikasında artık “açılım” dönemini geride bıraktığını kabul etmek gerekiyor.
Bugün mesele Afrika’ya ulaşmak değil; yıllar içerisinde Afrika’da oluşturulan diplomatik, ekonomik, insani ve toplumsal birikimi daha büyük bir bölgesel kapasiteye dönüştürebilmektir.
Tam da burada Türk Devletleri Teşkilatı yeni bir imkân sunuyor.
Çünkü Afrika Birliği ile Türk Devletleri Teşkilatı arasında henüz düzenli ve kurumsallaşmış bir örgütler arası mekanizma bulunmuyor. Oysa bunun siyasi zemini bütünüyle yok değil. 2023 Astana Zirvesi’nde Afrika Birliği ile bir platform geliştirilmesine yönelik iradenin ortaya konulması önemli bir başlangıçtı.
Öyleyse artık “Bu mümkün mü?” sorusunu sormak yerine başka bir soruya geçmeliyiz:
Neden hâlâ başlamadık?
Afrika ülkeleri bugün yalnızca yatırım ve finansman aramıyor. Aynı zamanda ortaklıklarını çeşitlendirmek, tek bir güç merkezine bağımlı kalmamak ve stratejik hareket alanlarını genişletmek istiyor.
Türk Dünyası da artık yalnızca Orta Asya merkezli bir coğrafi tahayyülden ibaret değil.
Azerbaycan’ın enerji ve ulaştırma kapasitesini, Kazakistan’ın tahıl, enerji, kritik mineraller ve lojistik potansiyelini, Özbekistan’ın üretim ve tarım gücünü, Türkiye’nin Afrika’daki diplomatik ve ekonomik birikimini aynı masaya koyduğumuzda karşımıza farklı bir tablo çıkıyor.
Bu tablo, Türkiye’nin Afrika politikasından daha büyük bir şey söylüyor:
Bir Türk Dünyası–Afrika politikası mümkün.
Haritayı Bir Kez de Güneyden Okuyalım
Meselenin belki de en az konuşulan tarafı ulaştırma koridorlarıdır.
Orta Koridor’u çoğunlukla Çin, Orta Asya, Hazar, Kafkasya, Türkiye ve Avrupa ekseninde okuyoruz.
Peki haritayı neden burada bitiriyoruz?
Mombasa, Darüsselam ve Cibuti gibi Afrika’nın stratejik limanlarını Kızıldeniz, Türkiye, Kafkasya, Hazar ve Orta Asya üzerinden gelişen ulaştırma ağlarıyla birlikte düşündüğümüzde bambaşka bir ekonomik coğrafya ortaya çıkabilir.
Bunun adı yalnızca yeni bir ticaret güzergâhı değildir.
Bu, Afro-Avrasya ölçeğinde yeni bir bağlantı fikridir.
Afrika’nın genç nüfusu, büyüyen pazarları ve üretim ihtiyacı ile........
