Ege’de Yunanistan’ın attığı adımlar, Türkiye’nin yıllardır biriktirdiği itirazlar ve Akepe iktidarının bu süreçteki siyasi sorumluluğu artık görmezden gelinemez. Asıl mesele, yalnızca Yunanistan’ın karasularını 12 mile çıkarma ihtimali değildir.

Asıl mesele; Ege’deki güç dengesi değişirken, Türkiye’nin hak ve çıkarlarını korumakla yükümlü olan iktidarın ne yaptığı, neye göz yumduğu ve bugün hangi açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktığıdır.

Maria Vasiliou’nun 21 Ekim 2026 tarihli Ta Nea Gazetesinin siyaset sayfasında yayımlanan haberine göre, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel’de Avrupa Politika Merkezi’nin (European Policy Centre-EPC) düzenlediği etkinlikte yaptığı konuşmanın ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Görüşmede Ege’deki 12 mil meselesi ve TBMM’nin 1995 tarihli bildirisi de gündeme geldi. Hakan Fidan’ın TBMM’nin 1995 tarihli kararını açıklama biçimi, bu nedenle sıradan bir diplomatik değerlendirme olarak geçiştirilemez.

Türkiye’nin haklı güvenlik kaygıları sanki gereksiz bir gerilim başlığıymış gibi sunuluyorsa sorulması gereken soru açıktır: Türkiye’nin ulusal çıkarlarını savunmak mı zorlaşıyor, yoksa yıllardır izlenen politikanın hesabını vermek mi?

Türkiye’nin ulusal çıkarlarını savunmak mı zor geliyor, yoksa yıllardır izlenen politikanın hesabını vermek mi?

EGE’DEKİ DENGE NEDEN ÖNEMLİYDİ?

24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması, Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin temel taşlarından biri oldu. Ege’deki egemenlik düzeni, adaların statüsü ve denizlerdeki dengeler, iki ülkenin güvenliği açısından yaşamsal önem taşıdı. Türkiye’nin Anadolu kıyılarının hemen karşısında bulunan Yunan adalarının coğrafi konumu, Ege’deki deniz yetki alanları tartışmasını sıradan bir sınır anlaşmazlığından çok daha önemli hâle getirdi.

Yunanistan, 1936 yılında karasularını 3 deniz milinden 6 deniz miline çıkardı. Türkiye de 1964 yılında karasularını 6 deniz mili olarak belirledi. Böylece Ege’de bugün de tartışılan 6 millik düzen ortaya çıktı.

Türkiye açısından mesele, yalnızca harita üzerinde birkaç milin değişmesi değildi; denizlere erişim, açık deniz alanları, askerî hareket kabiliyeti ve ekonomik çıkarlar söz konusuydu.

1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, kıyı devletlerine karasularını 12 deniz miline kadar belirleme hakkı tanıdı. Türkiye bu sözleşmeye taraf olmadı. Yunanistan ise sözleşmenin sunduğu imkânı Ege’de de kullanma hakkını saklı tuttuğunu açıkladı.

TÜRKİYE’NİN KIRMIZI ÇİZGİSİ İLAN EDİLDİ

Yunanistan Parlamentosunun 1 Haziran 1995’te sözleşmeyi onaylamasının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi, 8 Haziran 1995’te tarihî bir açıklama yaptı. TBMM, Yunanistan’ın Ege’de karasularını 6 deniz milinin ötesine genişletmesi durumunda Türkiye’nin hayati çıkarlarını korumak için askerî tedbirler dâhil gerekli yetkileri kullanabileceğini ilan etti.

Kamuoyunda casus belli, yani savaş nedeni olarak anılan bu kararın özü, Ege’de tek taraflı bir oldubittiye karşı Türkiye’nin caydırıcılığını ortaya koymaktı.

Kararın arkasında yalnızca bir siyasi parti değil, dönemin TBMM’sinde temsil edilen siyasi partilerin ortak iradesi bulunuyordu.

Dolayısıyla bu mesele, bir hükümetin günlük siyasi tercihlerinden ibaret değildi; Türkiye’nin denizlerdeki çıkarlarını ilgilendiren, geniş siyasi mutabakatla ortaya konmuş bir devlet politikasıydı.

Burada önemli bir ayrım var: TBMM’nin açıklaması, Yunanistan’ın karasularını genişletmesi hâlinde Türkiye’nin otomatik olarak savaşa gireceği anlamına gelen basit bir formül değildir.

 Ancak bu kararın caydırıcılık amacı da açıktır.

Türkiye, Ege’deki hassas dengenin tek taraflı biçimde değiştirilmesini kabul etmeyeceğini ilan etmiştir.

Peki, bugün iktidarda bulunanlar bu ortak iradenin siyasi ağırlığını ne ölçüde koruyor?

Türkiye’nin haklarını savunmak, geçmişte alınmış bir kararı yalnızca tarihî bir belge gibi anlatmakla mı sınırlı kalacak?

AKEPE İKTİDARI VE BİRİKEN SORULAR

Akepe , 2002’den bu yana Türkiye’yi uzun yıllar boyunca yönetti. Bu dönemde Yunanistan ile ilişkiler zaman zaman yakınlaşma, zaman zaman da ciddi gerilim dönemlerinden geçti. Diplomatik görüşmeler yapıldı, güven artırıcı önlemler gündeme geldi ve iki ülke arasındaki sorunların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiği sık sık vurgulandı.

Diyalog elbette gereklidir.

Ancak diplomasi, karşı tarafın adımlarını görmezden gelmek; egemenlik ve güvenlik meselelerini belirsizliğe terk etmek anlamına da gelmez.

Akepe iktidarının eleştirilmesi gereken yönü tam burada ortaya çıkıyor:

Türkiye’nin Ege’deki haklarını korumak için hangi somut diplomatik ve hukuki adımların atıldığı, hangi ihlallere nasıl karşılık verildiği ve hangi sonuçların elde edildiği açık biçimde sorgulanmalıdır.

Türkiye’nin güvenlik kaygılarını ciddiye almak için mutlaka bir savaşın başlamasını mı bekleyeceğiz?

ADALAR VE KAYALIKLARIN EGEMENLİK TARTIŞMASI, ASKERÎ YIĞINAK VE İKTİDARIN SORUMLULUĞU

Ege’deki tartışmanın bir başka önemli boyutu, Türkiye kıyılarına yakın Yunan adalarındaki askerî varlıktır. Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Barış Antlaşması, belirli adaların silahsızlandırılmış statüsüne ilişkin hükümler içerir.

Akepe iktidarı, yıllardır devam eden bu sorunlarda hangi somut sonuçları elde etti?

Türkiye’nin itiraz ettiği askerî faaliyetler karşısında ne tür diplomatik girişimler yapıldı?

Hangi antlaşma hükümleri hangi uluslararası platformlarda gündeme getirildi?

Üstelik Ege’deki anlaşmazlıklar yalnızca adalarla sınırlı değildir. Karasuları, kıta sahanlığı, hava sahası ve deniz yetki alanları gibi meseleler birbirine bağlıdır.

TÜRKİYE’NİN SAVUNMA FONLARINA ERİŞİMİNE KARŞILIK CASUS BELLİ’NİN KALDIRILMASI TALEBİ

22 Mayıs 2025’te Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in yaptığı açıklama, meselenin Atina açısından yalnızca geçmişten kalan bir diplomatik tartışma olmadığını açıkça gösterdi. Miçotakis, Avrupa Birliği’nin SAFE adı verilen savunma finansmanı mekanizmasına Türkiye’nin erişimi konusunda Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin kaygılarının dikkate alınmasını istedi.

Miçotakis’in sözleri şöyleydi:

“TBMM'nin savaş nedenini (casus belli) oylamasının üzerinden 30 yıl geçti. Bence 30 yıl sonra Türk dostlarımızdan bu (tehdidi) masadan kaldırmalarını doğrudan istemenin zamanı geldi.”

Şimdi soralım: Yunanistan, Türkiye’nin savunma sanayisi ve Avrupa savunma finansmanına erişimi konusunda kendi siyasi şartlarını........

© Habererk