Doğu Akdeniz’de neler oluyor?
Uzun süredir statükonun korunduğu Doğu Akdeniz’de, kasım ve aralık aylarında, arka arkaya önemli gelişmeler oldu. İlk gelişme Lübnan ile Güney Kıbrıs Rum Kesimi (GKRK) arasında deniz yetki anlaşmasının imzalanmasıydı. Lübnan bu anlaşmayı imzalayarak, Kıbrıs’ın tek meşru temsilcisi olarak GKRK’yi tanıdığını deklere etmiş oldu. ‘’Türkiye ve KKTC’nin gaz sahalarında hiçbir hakkı, hukuku yok’’ dedi, diplomatik dille.
Bu anlaşmayı Lübnan’a imzalatmaya GKRK ve Yunanistan’ın gücü yetmez. Anlaşmayı imzalatan kesinlikle AB. Daha önce de makalelerimde ifade ettim, yine ediyorum, karşımızdaki güç GKRK ve Yunanistan değil. Pazarlık edeceğimizde, anlaşacağımızda, anlaşamazsak mücadele edeceğimizde AB.
Türk devletleri GKRK’yi tanıdıklarında, ilgililerin çoğu GKRK’ nin ve Yunanistan’ın Türkiye’ye tercih edildiği yorumunu yaptılar. Oysa söz konusu olan AB’ydi. AB’yi ekonomik açıdan ne Türk devletleri ne de Lübnan görmezden gelemez. T.C ve KKTC anlaşmayı tanımadıklarını, yok saydıklarını ilan ettiler ama bu beyanların karşılığı yok. BM, Libya ile yaptığımız anlaşmayı onayladığı gibi bu anlaşmayı da onaylayacak.
İkinci gelişme, İsrail ile Mısır arasında doğalgaz satış anlaşması imzalanmasıydı. Mısırda İsrail’de gaz üreticisi olduklarından, iki ülkenin de kara sularında devasa rezervler bulunduğundan, bu anlaşma sürpriz oldu. Anlaşmaya göre İsrail Mısır’a gaz sevk edecek. Mısır mevcut olan ve yeni kuracağı LNG tesislerinde bu gazı sıvılaştırıp Avrupa’ya satacak.
‘’İsrail bu tesisleri neden kendisi kurmaz da Mısır’a kurdurur, ekstra nakliye maliyetine katlanır? Mısır’a kar verir?’’ sorularının cevapları konuyla ilgili herkes gibi beni de meşgul ediyor. İsrail’in en büyük beklentisinin Mısır’ı yakınında tutmak olduğunu düşünüyorum. Ortadoğu’da giderek belirginleşen bir bloklaşma süreci yaşanıyor. Bir tarafta Türkiye-Suudi Arabistan-Mısır ve Katar, karşı tarafta İsrail ve BAE var. Sudan, Yemen, Somali ve Suriye’de bu bloklaşma net olarak gözüküyor. Sadece Libya’da tablo farklı. Suudiler nötr, Mısır Hafter’den yana. Ama Libya’da hem Türkiye hem Mısır iki tarafla da ilişki halindeler ve tarafları anlaştırmaya çalışıyorlar. Tel Aviv’in Mısır’ın Türkiye’nin olduğu blokla bütünleşmemesini istemesi doğal.
Tel Aviv’in bir diğer hedefi, Filistin’de takip edeceği siyasete Mısır’ın en azından sessiz........





















Toi Staff
Sabine Sterk
Penny S. Tee
Gideon Levy
Waka Ikeda
Mark Travers Ph.d
Grant Arthur Gochin
Tarik Cyril Amar
Chester H. Sunde