Barzani hareketinin üç ekseni var: Kürt milliyetçiliği, dindar muhafazakarlık ve pragmatizm. Barzaniler aşiretler konfederasyonu olduklarından İran, Türkiye ve Suriye’deki Kürt aşiretleri üzerinde de etkilidir. Özellikle Türkiye’de şehirleşme nedeniyle zayıflıyor olsalar da hala güçlüler. Nakşibendi şeyhleri olmaları, ecdatları arasından büyük şeyhler çıkması, onları dindar Kürtlerin gözünde muteber yapıyor.

Barzaniler iki yüz yıllık tarihi olan Kürt isyanlarının geneline katıldılar. 110 yıldır isyanlara öncülük ediyorlar. 19 Yüzyılda isyanların muhatapları Osmanlı ve Kaçar İran’ıydı.  20. Yüzyılda muhatap, Irak ve Pehlevi İran’ı oldu. Barzaniler Şeyh Sait, Seyit Rıza ve Koçgiri isyanlarına destek vermediler. Kendilerine yakın aşiretlere ve tekkelere isyanlara katılmamalarını salık verdiler. Bu siyasetin başlıca nedeni, Türkiye ile ters düşmemektir. Seyit Rıza ve Koçgiri isyanının önderlerinin Alevi olması ve Şeyh Sait’i İngilizlerin desteklemesi isyanlara karşı tavır almalarının diğer önemli sebepleridir.

Lozan’a katılan Türkiye Kürtlerinin temsilcileri ‘’bağımsızlık peşinde olmadıklarını’’ deklare ettiler. Aynı tarihlerde Irak’ın kuzeyinde hava bambaşkaydı. Kürtlerin baskın çoğunluğu bağımsızlık istiyordu. Bir sürü isyana, kayba ve girişime rağmen bırakın bağımsızlığı, özerklik bile elde edemediler. Bu başarısızlığın faturasını geçmişte zaman zaman taşeronluğunu yaptıkları İngiltere’ye kestiler.

Londra, petrol nedeniyle son derece değer verdiği Irak’a Mekke Şerifi Hüseyin’in oğlunu kral yapmıştı. Irak nüfusunun `’ı Şii, @’ı Sünni’ydi. Kürtler bağımsız olduğunda Şiiler nüfusun �’i oluyordu ki bu durumda Sünni monarşi sürdürülemezdi. İngiltere, monarşi yıkıldığında Irak’ı kaybedeceğinden, Kürtlerin bağımsız olmasını engelledi. Barzaniler de doğal olarak İngilizlerin desteklediği Şeyh Sait’e karşı oldular.

Barzaniler, ilk dönemlerinde, emperyalistlerle anlaşan üç Ortadoğu milletinin, Türkler, Araplar ve Farsların Kürtlerin bağımsızlığını engellediğini iddia ediyorlardı. Dörde........

© Habererk