Geçen hafta pazartesi gecesi iki Amerikan gemisi, Hürmüz Boğazının Umman’a ait karasularından geçerken İran füzeleriyle vuruldu. Boğaz deyince aklınıza İstanbul veya Çanakkale boğazları gelmesin. İstanbul boğazının genişliği 700 ile 3600, Çanakkale boğazının ise 1250 ile 7400 metre arasında. Hürmüz’ün ise en dar yeri 33000, en geniş yeri 97000 metre. Yani Hürmüz İstanbul’dan 45 ile 30 kat daha geniş.

Gemiler İran’ın karasularından veya uluslararası karasulardan değil Umman’a ait sulardan geçiyor. Yani İran’ın ateş açmasını gerektirecek bir ihlal yok. Kaldı ki İran, ateşkes anlaşmasına göre,gemilerin serbest geçişlerine izin verecekti. Amerika’da ablukayı kaldıracaktı. Anlaşma imzalandıktan sonra ufak tefek ihlaller dışında uygulamada bu minvaldeydi.

Ama Devrim Muhafızları, NATO Zirvesinin başlayacağı günün gecesinde hem de Umman sularından geçen Amerikan gemilerine ateş açıyorlar. Devrim Muhafızları ifadesini özellikle tercih ettim zira bu eylem emirle mi yapıldı yoksa hükümete yapılan bir emri vaki mi, bilmek mümkün değil. 

İran çok avantajlı bir ateşkes anlaşması imzalamışken devrim muhafızları neden bunu yaptılar? Bu sorunun makul ve mantıklı bir cevabı yok. İdeolojik organizasyonlar-örgüt, parti veya devlet olmaları fark etmez- makul davranmazlar. Yöneticiler, ideolojilerin esiri haline gelen akıllarını, kullanmazlar. Daha doğrusu kullanamazlar. Sorunun cevabı ‘’Hürmüz’den geçen gemilerden para almak için’’ olsa da bunun muhatapların hiçbiri tarafından kabul edilmeyeceği ortada. 

Anlaşmayla İran’ın petrol ve gaz ihraç etmesi serbest bırakılmış. Yaptırımlar kalkmış. Yurtdışında dondurulmuş varlıkların etap etap serbest bırakılmasında anlaşılmış. Katar ve BAE bu varlıklara binaen, taraflar zamanlama konusunda anlaşamadıklarından, savaş dursun diye uçaklarla İran’a para göndermişler. Körfez Devletleri 300 milyar dolar tutarında yatırım yapmayı ve/veya kredi açmayı kabul etmişler. 

Bunlara karşı İran, zaten savaştan öncede açık olan Hürmüz’ü trafiğe açmayı kabul etmiş. Nükleer silahlarla ilgili görüşmelerin........

© Habererk