Bir düşüşün hikâyesi
Avrupa’nın ilk rasathanesi 1576 yılında Baltık Denizindeki Ven Adasında kuruldu. Danimarkalı gökbilimci Tyco Brahe tarafından kurulan rasathane, Kral II. Frederick tarafından desteklenip finanse edildi.
Girdiği bir kılıç düellosu sonucu burnunu kaybedip protez burunla yaşamak zorunda kalan Tyco Brahe, bu olay sonrası içine kapanmış, mecbur olmadıkça toplum içine çıkmaz olmuştu.
Copernikus tarafından ileri sürülen güneş merkezli gezegenler teorisine yeni açılımlar getirdi. Gökcisimlerinin koordinatları, gezegenlerin dizilimleri, yeni gökcisimleri üzerine gözlemler yaptı. Gözlemlerine ek olarak çeşitli aletler tasarladı. İstatistiki veriler kullandı. O günün bilim dünyasında oldukça popüler bir isim haline geldi.
Kral II. Frederick’in gölgesi altında yaklaşık yirmi yıl çalıştı. Hem Kral’ın arzuladığı gibi ülkesini Avrupa’da tanıttı hem de Avrupa’nın dört bir yanından gelen astronomları eğitti. Yaptığı gözlemler ve elde ettiği bulgular Kepler kanunlarının gelişmesine ve günümüz güneş sistemi modelinin kurgulanmasına katkı sağladı.
Tyco Brahe’nin, Ven adasında bulunduğu günlerde çağdaşı bir bilim adamı da İstanbul’da benzer çalışmalar yapıyordu.
Bu kişinin adı Takiyüddin Mehmet Efendi idi.
1526 Dımaşk doğumlu Türk kökenli bir ailenin çocuğu olan Takıyyüddin, öğrenimini Mısır ve Şam’da yapmış, 1550 yılında İstanbul’a gelmiş, Çivizade Mehmet Efendi ve Ebussuud Efendi gibi dönemin ünlü âlimlerinden dersler almış, Ali Kuşçu’nun torunu Kutbettinzade Muhammed Efendi gibi bilge kişilerle tanışmış, müderris olarak Mısır’a dönmüştü. Mısır Kadısı Abdülkerim Efendi sayesinde gökbilimleriyle tanışıp bu sahada kendini yetiştirdikten sonra 1570 yılında yeniden İstanbul’a gelerek buraya yerleşmişti. Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa ve Hoca Saadettin Efendi ile temasa geçip devletle tanışması bu dönemde oldu. Özellikle Hoca Sadettin Efendi onu çok sevip koruması altına aldı. Bu durum önüne çıkan bütün kapıların açılması demekti. Zira Hoca Sadettin Efendi, Yavuz Sultan Selim’in nedimesi Hasan Can’ın torunuydu. Atadan dededen devletlüydü. İmparatorluğun her katında nüfuz ve kudret sahibiydi.
1571 yılında onun sayesinde saraya........
