MEHMET ÂKİF'İ ANLAMAK: BİR ŞAİRDEN DAHA FAZLASI
Mehmet Âkif Ersoy denildiğinde aklımıza ilk olarak İstiklâl Marşı geliyor. Oysa onu yalnızca millî marşımızın şairi olarak tanımak, hayatını ve düşünce dünyasını anlamak için yeterli değil. Âkif, yaşadığı dönemin meselelerine kafa yoran, toplumun dertlerini kendisine dert edinen, düşünceleriyle olduğu kadar hayatıyla da söylediklerinin arkasında duran bir aydındır.
Onun hayatında bugün pek az kişinin bildiği ayrıntılar var. Mesela babası, Âkif'e ebced hesabıyla hicrî doğum yılına karşılık gelen “Ragıyf” adını verir. Ancak aile üyeleri ve çevresindekiler bu adı söylemekte zorlanınca zamanla “Âkif” adı yerleşir. Babası ise ona ilk adıyla hitap etmeyi sürdürür.
Gençlik yıllarında şiire ilgi duyan Âkif, Baytar Mektebi'ni birincilikle bitirir. Yaklaşık yirmi yıl veteriner hekim olarak görev yapar. Anadolu'yu, Rumeli'yi ve farklı coğrafyaları dolaşır. Köylünün yoksulluğunu, memleketin imkânsızlıklarını, insanların gündelik hayat mücadelesini yakından görür. Şiirlerinde anlattığı hayat, masa başında kurulmuş bir hayalden ibaret değildir.
Âkif'in şiirini güçlü kılan taraflardan biri de budur. O, toplumun dışından konuşmaz; gördüklerini, yaşadıklarını ve tanık olduklarını kaleme alır. Safahat'ın sayfalarında yalnızca edebî bir anlatımla değil, bir toplumun gerçekleriyle de karşılaşırız. Onun şiirlerinde yoksulluk, cehalet, tembellik, adaletsizlik ve ahlaki yozlaşma gibi meseleler önemli bir yer tutar.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından İzmir'in işgali ve manda tartışmaları üzerine Millî Mücadele'ye katılmaya karar veren Âkif, 1920 yılının Ocak ayında Balıkesir'e gelir. 23 Ocak'ta Zağanos Paşa Camii'nde verdiği vaazda halkı birlik ve beraberlik içinde düşmana karşı mücadeleye çağırır. Bu hutbe, İzmir'e Doğru ve Sebilürreşad gazetelerinde yayımlanır. Âkif, İstanbul'a döndükten sonra da Sebilürreşad aracılığıyla Millî Mücadele'ye destek vermeyi sürdürür. Dergide yayımladığı yazılar ve şiirlerle halkı işgallere karşı bilinçlendirmeye, millî birlik ve beraberlik........
