Türkiye'de Çiftçi ve Besici Kimdir, Kaç Kişidir?

Tarımın Türkiye'nin gayrisafi yurtiçi hasılasındaki payı yüzde 5,59'a indi. 2023'te bu oran yüzde 6,16'ydı. 1990'larda yüzde 13 dolaylarında, 1960'ta ise yüzde 54,92 düzeyindeydi. Bu düşüş kendiliğinden olmadı. Fabrika açıp tarlayı küçülten 60 yıllık tercihin sonucu.

Türkiye tarımı, küçük aile çiftçiliğinin omuzlarında duruyor. Yaklaşık üç milyon tarım işletmesinin yüzde 70'i 5 hektarın altında toprakla çalışıyor. Buna karşılık çiftçiler, ülkedeki toplam tarım alanının ancak yüzde 20'sini işleyebiliyor. Türkiye'deki koyun varlığının yüzde 45'inden azı, sığır varlığının ise yarısı besicinin elinde.

Ekili-dikili arazi tarafında da tablo bozuluyor. Türkiye 2002'de 266 milyon dekarda üretim yapıyordu. 2024'te bu rakam 239 milyon dekara düştü. 20 yılda 26 milyon dekar tarım toprağı üretim dışına çıktı. Yurt içi üretimin iç talebi karşılama oranı kritik biçimde geriledi.

Örgütlenme cephesinde iki ayrı hat görüyorum. Bir yanda devlet ve iktidar gözetimindeki resmi ve yarı resmi yapılar, öbür yanda hak temelli alternatifler. Tarım Kredi Kooperatifleri, Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri, Tariş, Fiskobirlik ve Çaykur gibi yapılar Tarımsal Reform Uygulama Projesi'nin ardından özelleştirme ve şirketleşme baskısı altında işlevsizleştirildi. Devlet gıdadan ve tarımdan çekildikçe çiftçi üç sıkışmayla baş başa kaldı:........

© Gerçek Gündem