Bugün Marxist felsefeci Louis Althusser’in doğduğu gün. Ben de 1980’lerde dünya basınında büyük yankı uyandıran “karısını boğdu” haberi ve akabinde yükselen tartışmaların ışığında öldürdüğü eşi Helene Rytmann’ı yazmaya karar verdim, zira boğularak öldürülmesinin ötesinde; cesareti, dik duruşu, sosyoloji üzerine çalışmaları ve yazıp çizdikleriyle incelenmeyi hakkediyor. Ayrıca, üzeri bir şekilde kapatılıp “geçici delilikle” açıklanan cinayeti de masaya yatırmak ve Althusser’in ölümünden sonra yayımlanan bir çeşit günah çıkarma/kendini aklama ve anlama teşebbüsü olarak okuyabileceğimiz “L’Avenir Dure Longtemps” (Gelecek Uzun Sürer) adlı otobiyografik eserini de sorgulamak gerek. Cinayetini psikanalitik bir şekilde çözümlemeye çalıştığı için hem feministler hem kendi camiası tarafından eleştirilmiş olan Althusser, vahim olaydan sonra gölgelerde kalmayı tercih etmiş. Eşiyse tamamen unutulmuş. Bu vesileyle hayatını keşfe çıkarak, hakkettiği ışığı ona yöneltmiş olacağım.

Litvanyalı-Rus Yahudi’si olarak 15 Ekim 1910 yılında dünyaya gelen Helene Rytmann’ın çocukluğuna dair hayatı tam bir muamma çünkü zaten psikolojik sorunlarla cebelleşen Althusser’in onun hakkında yazdığı anılarının ne kadar gerçek ne kadar kurgu olduğu tartışılır. Şayet Althusser’e inanacak olursak, Helene’in taciz ve ölümle dolu, travmatik bir gençliği olmuş. Aile doktorları ergenliğinde Helene’i cinsel olarak taciz etmiş, ardından da önce kanserden muzdarip babasına ardından annesine öldürücü dozda morfin enjekte ederek ötenazi yapmış. Çeşitli kaynaklara göre Althusser, “travma-biyografisine” hayali anılar yerleştirdiğini itiraf ettiği için 13 yaşındaki Helene’in anne-babasını doktor tavsiyesi üzerine öldürdüğü ister istemez büyük bir soru işareti.

NAZİLERLE SAVAŞ

Helene 1930’lu yıllarda Fransız Komünist partisine üye oluyor ve faşizmin şaha kalktığı zamanlarda gayet faal bir şekilde yükselen Nazi tehdidine karşı savaşıyor. Naziler 1940-44 arasında Fransa’yı işgal ettiklerinde Yahudi yıldızını takmayı reddedip Fransız rezistansının yeraltı hareketine katılıyor.

Bu dönemde sergilediği........

© Gazete Pencere