Zaman makinenizin kadranını rastgele bir döneme ayarlayıp “Çalıştır” düğmesine bastığınızı hayal edin. Amacınız, Dünya’nın 4,6 milyar yıllık jeolojik geçmişinde bir yolculuğa çıkmak. Ancak çok geçmeden şaşırtıcı bir gerçekle yüzleşeceksiniz: Çevremizde gördüğümüz tüm bitkilere ve hayvanlara ev sahipliği yapan güzel gezegenimiz, tarihinin büyük bölümünde bizim gibi canlılar için tam bir cehennemdi.

1. Prekambriyen Süper Eonu (4,6 Milyar – 541 Milyon Yıl Önce)Tahmini Hayatta Kalma Süresi: 1 ila 2 dakika (nefes tutma sürenize bağlı olarak).

Dünya tarihinin yaklaşık �’ini oluşturan bu devasa zaman dilimi, modern bir insan için biyolojik bir kâbustur. Hadeyen ve Arkeen Devirleri’nde (4,6 – 2,5 milyar yıl önce) karada ve denizde gözle görülebilir hiçbir canlı yoktur. Yaşam, yalnızca okyanus tabanındaki hidrotermal bacaların çevresinde kümelenmiş mikroskobik bakterilerden ve arkelerden ibarettir. Atmosferde serbest oksijen bulunmaz; hava metan, amonyak ve karbondioksitten oluşur. Ozon tabakası olmadığı için yüzeyi sürekli ölümcül UV ışınları kavurur. Tek bir nefes bile alamadan, saniyeler içinde boğularak bilincinizi kaybedersiniz. Erken Hadeyen’de yüzey sıcaklığı 100°C’nin üzerinde seyrederken, Arkeen’de yoğun sera gazlarının etkisiyle sıcaklık 30 ila 50°C arasında gezinir. Denizler ise yoğun asit ve ağır metallerle dolu, içilmesi imkânsız kimyasal bir çorbadır.

Proterozoyik Devir’de (2,5 milyar – 541 milyon yıl önce) siyanobakteriler sahneye çıkar ve okyanus kıyılarında stromatolit adı verilen devasa kaya benzeri koloniler oluşturur. Bu canlılar fotosentezle oksijen üretmeye başlasa da, atmosferdeki oran uzun süre %1-10 aralığında kalır (bugünkü !’lik düzeyin ve güvenli sınır olan ,5’in çok altında). Devrin sonlarına doğru ilkel çok hücrelilerden oluşan yumuşak dokulu Ediyakara faunası belirir, fakat bitki örtüsü hâlâ mikroskobik alglerden ibarettir. Üstelik bu dönem, sıcaklıkların -50°C’ye kadar düştüğü “Kartopu Dünya” buzullaşmalarına da sahne olur.

2. Paleozoyik Zaman (541 – 252 Milyon Yıl Önce)Tahmini Hayatta Kalma Süresi: Birkaç dakikadan birkaç güne kadar.

Denizlerde yaşamın patladığı, karaların ise yavaş yavaş yeşillenmeye başladığı, ancak atmosferin sinsi tuzaklarla dolu olduğu bir çağdır. Erken Paleozoyik’te, Kambriyen ve Ordovisyen dönemlerinde (541 – 443 milyon yıl önce) denizler; trilobitler, brakiyopodlar, dev deniz akrepleri ve ilk çenesiz zırhlı balıklar tarafından yönetilir. Karada hayvan yoktur; bitki örtüsü kıyıdaki........

© Gazete Pencere