menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Pilav, mutfağın kralıdır

37 0
27.07.2025

Pilavı oldum olası severim, bu yüzden pirincin peşinde koşturup dururum. Genlerim Orta Anadolu kökenli olsa da bulgurla aram iyi değildir. Benim için pirinç başköşededir. Onun için pilavsız bir yaşamın anlamsız olacağına inanırım.

Geçenlerde canım pilav istedi, soluğu mutfakta aldım. Niyetim, annemden öğrendiğim havuçlu, kestaneli, kuzu etli, nohutlu, kuş üzümlü, tereyağlı, bol baharatlı pilavı pişirmekti. Rahmetli bu pilava nedense, "Arap pilavı" adını takmıştı. Annem bu adı koymuştu, ama aslının böyle olmadığına inanıyordum. Çünkü bu pilavın hemen hemen aynısı, 12. yüzyılda Mevlana'nın mutfağında pişmişti. Okuma-yazması “kıt” olan annemin, Selçuklu mutfağı hakkında bir şeyler okuduğunu sanmıyorum!

Kayıtlara göre, o pilavda kullanılan malzeme daha zengindi. Defterde malzemeler şöyle sıralanmıştı:

Pirinç, nohut, koyun eti, kestane, havuç, soğan, sadeyağ, çam fıstığı, kuş üzümü, karabiber, yenibahar.

Beni bu pilavı pişirmeye iten neden, diyetisyenlerin koyduğu yasaklara tepkiydi sanırım. Sadece bana olsa yine de iyi… Diyetisyenler, neredeyse tüm dünyaya beyaz pirinçle yapılan pilavı yasaklamak niyetindeydiler!

Ben kendime ait olan bu teze, sıkı sıkıya inanırım!

PİLAVSIZ YAŞAM ANLAMSIZ

Pilavı oldum olası severim, bu yüzden pirincin peşinde koşturup dururum. Genlerim Orta Anadolu kökenli olsa da bulgurla aram iyi değildir. Benim için pirinç başköşededir. Onun için pilavsız bir yaşamın anlamsız olacağına inanırım.

Sadece ben mi? Dünyanın en az yarısı bu beyaz küçük “inci” taneleriyle beslenir. Diğer yarısı da pilavı çeşitli kılıklara sokup, sofralarına koyarlar.

İNSANLIK TARİHİ KADAR ESKİ

Pirincin tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Arkeolojik kayıtlar, pirincin ilk evcilleştirme işleminin 8.500 yıl önce Çin'de, Pearl River Vadisi'nde gerçekleştiğini belirtirler. Evcilleşen pirinç, adı bir masal adını çağrıştıran vadiden çıkıp önce tüm Uzak Asya'ya, oradan da Avrupa ve Amerika kıtalarına yayılmıştır. Ondan sonra da sofralardan hiç eksik olmamıştır.

Hem Selçuklu hem de Osmanlı dönemlerinde pilav sofraların kralı olmuştur. Osmanlı döneminde, piyasada 18 çeşit pirincin satıldığı söylenir. Bunların 6’sı Mısır, 3’ü İran, 2’si Balkan, 13’ü Hindistan, 6’sının da Anadolu kökenli olduğu öne sürülür.

Bütün düğün, derneklerde, şölenlerde dillere destan pilav ziyafetleri çekilmiştir.

KANUNİ’NİN PİLAV ŞÖLENİ

Örneğin, Kasım 1539'da, Kanuni Sultan Süleyman'ın oğulları Beyazıd ve Cihangir'in sünnet düğününde ikram edilen pilavların her biri, damak çatlatacak kadar lezzetlidir. İnanmayanlar, listedeki pilav adlarına bakıp hayal kurabilirler!

İşte liste:

Sade pilav, erişte pilavı, sarı pilav (safranlı), yeşil pilav (ıspanak suyunda pişmiş), kızıl pilav (pekmezli), şehriye pilavı, nar ekşili pilav, unlu pilav…

EVLİYA ÇELEBİ’NİN LİSTESİ

Evliya Çelebi de “Seyahatname’’sinde, damağını düğün yerine........

© Gazete Pencere