"Ekolojik sorunun ekonomik sorunla içsel olarak bağlantılı olduğunun ve ikisinin ayrılmaz bir bütün olduğunun kabul edilmesi, Nepal gibi fakir ülkelerin karşı karşıya olduğu koşulları netleştirmektedir."

John Bellamy Foster, 2023 yılında Katmandu'da yayınlanan “Bampanth The Left” dergisine verdiği röportajda böyle söylüyordu. Hep Nepal hem de gezegen için riskler ve çözüm önerileri konusunda çok izah edici olan röportaj bugüne çok iyi bir ayna tutuyor. (https://www.bampanththeleft.com/2023/11/04/4849/)

Nepal’de yaşanan sel felaketi, Foster’ın sözlerinin ve kapitalizme yönelttiği "Metabolik Yarılma" eleştirisinin ve de bu eleştirinin asıl dayanağı olan Marksizm’in haklılığını bir kez daha kanıtlıyor.

Son güncel bilgiye göre, Kuzey Nepal ve Tibet arasındaki sınır bölgesinde meydana gelen heyelan ve sellerde bini aşkın sayıda kişi halen kayıp, yüzlerce ölüm var… Ve şüphesiz insan canı rakamdan ibaret değildir. Bu insanların kim olduklarına ve başlarına gelenin tam olarak ne olduğuna baktığımızda, çarpıcı gerçeği göreceğiz.

Öncelikle nasıl oluyor da bir damla yağış düşmeden devasa bir sel, insanları, evleri ve önüne çıkan her şeyi önüne katıp sürükleyip yutmuştu? Görüntüler felaketti ve tam olarak Nepalli bir yetkilinin "hayal bile edilemeyecek seviyede bir yıkım" sözlerini doğruluyordu. Yıkımın nedeni başlangıçta 4,4 büyüklüğünde bir deprem sarsıntısı sanıldı ama bugün biliyoruz ki bir buzulun çökmesi sonucu oluşan enerji, 5,2 büyüklüğünde bir sismik olay; dağdan kopan dev bir canavar yaratmış.

Buzulun çökmesine neyin sebep olduğu hala tartışılıyor, kesin olmamakla birlikte iklim değişikliğinin rol oynadığı düşünülüyor. Bu dünyada “buzul bilim” diye bir alan da var ve bu bilim insanları küresel ısınmanın bazı dağ yamaçlarını bir arada tutmaya yardımcı olan donmuş toprağın erimesine ve bozulmasına neden olduğunu söylüyorlar.

Birleşmiş Milletler’in 2023'te yaptığı açıklamaya göre, Nepal’in son otuz yılda buz hacminin neredeyse üçte birini kaybettiği ve buzullarının erime hızının 2011-2020 döneminde bir önceki döneme göre e arttığı........

© Gazete Pencere