Kooperatiflerin vergi muafiyet ve istisnalarına ilişkin temel düzenlemeler; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 93. maddesinde, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu’nun 19. maddesinde ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun’un 6. maddesinde yer almaktadır. Bu yazımızda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 93. maddesinde düzenlenen muafiyetler üzerinde duracağız.

1163 sayılı Kanunun 93. maddesine göre kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği çeşitli vergi ve harç muafiyetlerinden yararlanmaktadır.

Bunlardan ilki Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’ne ilişkindir. Kooperatiflerin birbirlerinden ve ortaklarından aldıkları faiz ve komisyonlar ile ortaklarına kefalet etmeleri nedeniyle aldıkları paralar BSMV’den muaftır.

Bir diğer düzenleme kooperatiflerin defterleri ve ana sözleşmeleriyle ilgilidir. Kooperatiflerin her türlü defter ve ana sözleşmenin tasdiki ile açılış tasdiklerinde sayfaların mühürlenmesine ilişkin işlemler her türlü harç ve Damga Vergisi’nden muaftır. 

Kooperatiflerin sahip oldukları taşınmazlar bakımından da çeşitli muafiyetler söz konusudur. 1163 sayılı Kanun’da Kooperatiflerin, kiraya verilmediği veya gelir getirmeyen bir amaçla tahsis edilmediği sürece, sahip oldukları gayrimenkul mallar üzerinden alınacak her türlü vergiden muaf oldukları belirtilmektedir. Bununla birlikte, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu hükümlerinin dikkate alınması gerekir. Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (p) bendine göre; tarım kredi kooperatifleri, tarım satış kooperatifleri, 1163 sayılı Kanuna uygun olarak kurulan kooperatifler ile bunların oluşturdukları birlikler, merkez birlikleri, Türkiye Milli Kooperatifler Birliği ve Türk Kooperatifçilik Kurumunun kendi hizmet binaları muafiyet kapsamındadır. Dolayısıyla hizmet binaları dışında kalan fabrika, depo,........

© Gazete İpekyol