Hayat düzeni olan İslam’da, yasaklanan ve Ahirette azabı sonuç veren hususlar “haram”, serbest bırakılanlar ise “helal” kavramıyla ifade edilmiştir. Haramlar az ve sınırlı olduğu için, nelerin haram olduğu belirtilmiş, bunun dışında kalanların helal olduğu bildirilmiştir. Özgürlük alanını oluşturan helaller sayılamayacak ölçüde olduğundan tek tek belirtilmemiştir. “Şunlar haram, bunun dışındakiler helaldir” şeklinde hayata sunulmuştur. 

Haramlardan kaçınmak da farzdır. Kaçınılması istenen hususların başında, ‘başkasına ait olan hiç bir şeye dokunmamak’ gelir. Peygamber (ASV) bu haramı, "Müslümanın müslümana malı, ırzı ve kanı haramdır” hadisiyle veciz bir şekilde ifade buyurmuştur. (Ebu Davud, Edeb, 35, Hadis no: 4882) Bu yasağı çiğneyenlere ahirette cehennem azabından başka dünyada da çeşitli cezalar takdir edilmiştir. 

Samimi Müslümanlar bu haramlardan titizlikle kaçınmışlardır, tavır ve davranışlarıyla bu konuda çocuklarına ve gelecek nesillere örnek olmuşlardır. Haramlardan kaçınmadaki titizlik bir kültür halinde nesilden nesile devam etmiştir. Biz de daha hiç bir kitap okumadan, hocalarımızdan ders almadan, çok önceden babamızdan, dedemizden bu kültürü aldık; başkasının eşyasına dokunmamak gerektiğini büyüklerimizin örnek yaşantısında gördük, çocukluğumuzda öğrendik. Allah’a hamd olsun! Başkasına ait eşyaya dokunmamada hassas olmayanların çocuklarının da hassas olmadığını gözlemledik.

Köyümüz Tuhup’tan katırların sırtında sebze ve meyve yüklerini şehre getirip satışa sunardık.........

© Gazete İpekyol