"Ben bu şirketin yüzde yirmisine sahibim, banka ekstresini görmek benim en doğal hakkım değil mi?" 

Bu cümleyi mesleğim boyunca defalarca duydum. 

Cevap evet ama biraz nüanslı bir evet; çünkü Türk Ticaret Kanunu bu hakkı sınırsız değil, belirli usul ve sınırlar içinde tanımıştır. Bu yazıda o usulü ve sınırları, hem anonim hem limited şirket açısından anlatmak istiyorum.

TTK m. 437, pay sahibinin bilgi alma hakkını üç ayrı aşamada düzenler. Genel kurul öncesinde, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporu ve denetim raporları en az on beş gün süreyle pay sahiplerinin incelemesine açık tutulmalı, isteyen pay sahibi bunların bir suretini masrafı şirkete ait olmak üzere isteyebilmelidir. 

Genel kurul sırasında, pay sahibi yönetim kuruluna sorular yöneltebilir ve hesap verme ile dürüstlük ilkeleri gereği kendisine gerçeğe uygun, tatmin edici cevap verilmesi gerekir. Genel kurul sonrasında ise, eğer sorulan soruya cevap verilmemiş veya cevap yetersiz kalmışsa, pay sahibi -genel kurulun açık izni veya yönetim kurulu kararına bağlı olarak- şirketin ticari defter ve yazışmalarını bizzat veya bir uzman aracılığıyla inceleme talebinde bulunabilir. Bu hak, esas sözleşmeyle veya şirket organlarının kararıyla ortadan kaldırılamaz veya sınırlandırılamaz; kanun burada emredici bir koruma öngörmüştür.

Elbette bu hakkın da bir sınırı var: TTK m. 437/3, şirket sırlarının açıklanacağı veya şirketin korunmaya değer bir menfaatinin tehlikeye gireceği hâllerde bilgi verilmesinin reddedilebileceğini söyler. 

Ama bu ret, soyut bir gerekçeyle yapılamaz; şirketin somut,........

© Gazete Gerçek