Yüksek gelir grubu gözetim programı kapsamında geçen yıl mektup alanların önemli bir bölümü ikna edici cevap veremedi. Vergi İdaresi'nin bu dosyaları incelemeye açması an meselesi. Geçen yıl bazı vergi mükellefleri Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan resmi bir mektup aldı. Mektubun özü şuydu: 'Yaşam standartlarınız ile beyan ettiğiniz gelir uyuşmuyor. Bize açıklayın.' Bu, sıradan bir idari yazı değildi; yüksek gelir grubu gözetim programının bir parçasıydı. Kimisi cevap verdi, kimisi geçiştirdi, kimisi ise hiç yanıt vermedi. Şimdi tablo netleşiyor: İkna edici açıklama yapamayanlara ve henüz incelemeye tabi tutulmamış olanlara sıra geliyor. Büyük ihtimalle önümüzdeki dönemde bu dosyalar vergi incelemesine açılacak. NEDEN 'ZOR' BİR İNCELEME? Klasik vergi incelemelerinde denetçi, beyanname üzerindeki rakamları karşılaştırır. Ama bu inceleme farklı işliyor. Vergi İdaresi, mükellefin harcamaları, mal varlığı ve yaşam biçiminden yola çıkarak vergilendirilmemiş gelir olduğunu iddia edecek. Bunu ispat etmek de kolay değil: Hangi gelir türüyle ilişkilendirileceği, hangi yıla ait olduğu, hangi kaynaktan geldiği gibi sorular masaya yatırılacak. Bu süreçte sadece kişinin değil, varsa ortağı olduğu şirketlerin de incelenmesi kaçınılmaz. Çünkü asıl soru genellikle şu: 'Bu para nereye gitti ve vergisi ödendi mi?' DEVLET NEYİN PEŞİNDE? Gelen mektuplarda dikkat çekilen ortak tema şu: Bazı iş insanları ve şirket ortakları, kendi şirketlerini adeta kişisel cüzdanları gibi kullanıyor. Bu durumun en sık görülen yansımaları şunlar: -Kişisel kredi kartı harcamalarının şirkete fatura edilmesi. -Şirket kredi kartlarının tatil, market, restoran gibi tamamen özel giderler için kullanılıp bu harcamaların şirketin gideri olarak gösterilmesi. -Şirketten ortağa, çeşitli hesap kalemleri üzerinden düzenli para çıkışlarının yaşanması. -Ortağın sürekli olarak şirketten alacaklı görünmesi, yani 'cari hesap'ın hep ortak lehine bakiye vermesi. -Kasa hesabında gerçekçi olmayan yüksek nakit varlığının görünmesi. Bunların her biri, denetçinin gözünde birer işaret fişeği. 'Burada vergilendirilmemiş bir gelir akışı var mı?' sorusunu akla getiriyor. 'PEKİ NE YAPAYIM?' DİYORSANIZ Önce şunu net görmek gerekiyor: Bu tablo, kötü niyetle oluşmamış olabilir. Yıllarca 'nasılsa şirket benim' mantığıyla hareket eden pek çok iş insanı, aslında vergi hukuku açısından ciddi bir risk taşıdığının farkında değil. Ama farkında olmamak, vergi incelemesinden muafiyet sağlamıyor. Şimdi yapılması gereken birkaç temel adım var: -Ortaklar cari hesabını normalleştirin. Şirketten alacaklı görünüyorsanız, bu bakiyeyi mümkün olan en kısa sürede sıfırlayın ya da makul bir düzeye indirin. -Kasa hesabını temizleyin. Kasada fiilen bulunmayan yüksek nakdi en geç bugün muhasebe kayıtlarından arındırın. -Kar dağıtın. Şirketten para almanın en temiz ve en yasal yolu bu. Kar dağıtımı vergiye tabidir ama vergi, inceleme ve cezadan çok daha hesaplıdır. -Yönetim kurulundaysanız huzur hakkı alın. Şirkette yönetici sıfatıyla görev yapıyorsanız, huzur hakkı bu emeğin karşılığını yasal zemine oturtur. Vergi incelemesi kapıya dayanmadan önce masayı toplamak, hem hukuki hem mali açıdan en akıllıca yoldur. Şirketinizi cüzdan gibi kullanmaktan vazgeçmek, sizi olası bir incelemenin en ağır sonuçlarından koruyacak en pratik önlemdir. Muhasebecinize ve mali müşavirinizle bu konuyu bugün konuşun.

© Gazete Gerçek