"Bir bale sanatçısını dünyanın bir ucundan alıp başka bir ülkeye götürdüğünüzde ne olur?"

Son yıllarda iş dünyasında en çok konuşulan konulardan biri yetenek transferi. Şirketler başarılı yöneticileri rakiplerinden transfer ediyor, farklı ülkelerden uzmanlar getiriyor, bazen de yalnızca bir kişiyi değil, bütün bir ekibi bünyelerine katıyor. Bu yaklaşımın arkasında oldukça güçlü bir varsayım var: Eğer başarılı insanları organizasyonunuza kazandırırsanız, başarı da onlarla birlikte gelir.

Peki gerçekten öyle mi?

Amazon Prime Video’nun Étoile dizisi bana göre bu varsayımı beklenmedik bir yerden sorguluyor.

Amy Sherman-Palladino ve Daniel Palladino’nun yarattığı dizi, ilk bakışta Paris ve New York’taki iki köklü bale kurumunun hikâyesini anlatıyor. Birkaç bölüm izledikten sonra anlıyorsunuz ki mesele bale değil. Bale yalnızca anlatım dili. Dizinin asıl konusu, performansın nerede üretildiği.

Hikâye oldukça yalın. Seyirci sayıları düşen, finansal baskılarla mücadele eden iki prestijli bale kurumu, ses getirecek cesur bir karar alıyor. Paris’teki topluluk ile New York’taki topluluk, en başarılı dansçılarını, koreograflarını ve yaratıcı isimlerini belirli bir süre için karşılıklı olarak değiştiriyor.

Kâğıt üzerinde bakıldığında fikir kusursuz görünüyor.

Aynı insanlar, aynı yetenekler, aynı deneyimler. 

O hâlde sonuçlar neden aynı olmasın?

Étoile izlediğimizde bu sorunun yanıtını bulmaya başlıyoruz. 

İlk bölümlerde büyük krizler ya da yüksek tempolu olaylar izlemiyoruz. Bunun yerine çok daha gerçek bir şey görüyoruz. Paris’ten gelen bir dansçı New York’taki ilk provasına çıkıyor. New York’tan gelen bir koreograf Paris’teki ekiple çalışmaya başlıyor. Kimse yeteneğini kaybetmiyor. Kimse bir gecede daha az başarılı olmuyor. Buna rağmen küçük aksaklıklar, sessiz gerilimler ve görünmeyen uyumsuzluklar ortaya çıkıyor.

Bir kurumda prova dakikası dakikasına başlıyor. Diğerinde yaratıcı tartışmalar sürecin doğal bir parçası. Bir ekip hata yapmayı öğrenmenin yolu olarak görüyor. Diğeri kusursuzluğu temel beklenti kabul ediyor. Ayrıca kimse bunları yüksek sesle anlatmıyor. Ama herkes bunları hissediyor.

İzlerken biz de tüm duyguları derinlemesine yaşamaya başlıyoruz dizi de bir süre sonra bale sahnesinden çıkıp hayatın kendisini anlatmaya başlıyor.

Çünkü aynı deneyimi hepimiz yaşıyoruz.

Yeni bir işe başladığımızda…

Farklı bir ülkeye taşındığımızda…

Başka bir ekibin parçası olduğumuzda…

İlk zorlandığımız şey çoğu zaman yaptığımız iş değildir.

Yeni ortamın görünmeyen kurallarıdır.

Kim önce konuşur?

Kararlar nasıl alınır?

Hata yapmak ne kadar güvenlidir?

İnsanlar birbirlerine nasıl geri bildirim verir?

Başarı tam olarak neye göre ölçülür?

Bu soruların cevabı hiçbir çalışan el kitabında yazmaz. Ama performansı en çok onlar belirler.

Şu ana kadar yazdıklarımı düşünüce ve Etoile’in sahnelerini bir çok kez izleyince uzun zamandır üzerinde düşündüğüm bir kavrama ihtiyaç duyduğumu fark ettim.

Ben buna Context Migration (Bağlam Göçü) adını veriyorum.

Çünkü insanlar şirket değiştirebilir. Ülke değiştirebilir.Takım değiştirebilir.

Fakat onları başarılı yapan bağlam aynı kolaylıkla yer değiştirmez.

Bilgi transfer edilir. Deneyim transfer edilir. Özgeçmiş transfer edilir.

Ama görünmeyen çalışma ritmi, güven ilişkileri, ortak alışkanlıklar ve kültürel refleksler bavula konulamaz. Bu yüzden dünyanın en başarılı profesyonelleri bile yeni bir organizasyonda kendilerini yeniden kanıtlamak zorunda kalırlar.

Étoile’nin en güçlü yanını söylemem gerekirse performansın yalnızca bireysel bir özellik olmadığını hissettirmesi derim.

Bu düşünce beni futbola götürdü.

Pep Guardiola’nın kariyerine baktığınızda ilk akla gelen şey kazandığı kupalar oluyor. Barcelona’da kurduğu oyun düzeni, daha sonra Manchester City’de de büyük başarı getirdi. Elbette Guardiola yanında oyuncularını götürmedi. Aynı kulübü de götürmedi.

Ama bir şeyi taşıdı. Çalışma disiplinini. Detaylara gösterdiği özeni. Antrenman kültürünü.

Ortak oyun dilini. Başka bir ifadeyle, yalnızca futbol bilgisini değil, bir çalışma iklimini taşıdı.

Étoile’deki dansçılar ise bunun tam tersini yaşıyor. Onlar yeteneklerini yeni bir şehre götürüyorlar. Ama onları yıllardır besleyen görünmez çalışma iklimini aynı kolaylıkla taşıyamıyorlar.

Bu detaylara inince biraz daha derinlemesine incelemek ve ikinci bir kavramla sizi tanıştırmak istiyorum. 

Performance Habitat. (Performans Habitatı)

Performansı uzun yıllardır bireyin sahip olduğu bir........

© Forbes Türkiye