Alanya’da, Gazipaşa’da, Anamur’da, Bozyazı’da muz üreticileri isyan ediyor. Antalya Manavgat’ta birinci kalite muz için 20-25 lira ikinci kalite içinde 10 lira fiyat veriyorlar. Aynı muz pazarda 70, markette 120 lira. Üreticinin elinde para etmeyen muz, markette 4 katı fiyata satılınca “Emek bizim, kazanç başkasının” diyerek ellerinden ucuz alınan muzun markette pahalıya satılmasına tepki gösteriyorlar.

1 kg muzun maliyetinin 40-45 lira olduğunu söyleyen muz üreticileri ilaç, gübre, sulama, elektrik ve işçilik giderlerinin sürekli maliyetleri artırdığını ama muz fiyatının artmadığını söylüyorlar. Muz maliyetli bir üretim çünkü ülkemizde ağırlıkla seralarda üretiliyor ve 1 dekar muz serasının maliyeti 1 milyon 300 bin lira. En iyimser hesapla 5 yıl boyunca sadece sera kurulumunu karşılamak üzere üretim yapılıyor. İlacı, gübresi, sulaması, elektriği ve işçiliği de cepten.

Ülkemizde yaklaşık 900 bin ton muz üretimi yapılıyor. TÜİK’in 2024-2025 bitkisel ürün yeterlilik dereceleri verilerine göre muzda yeterlilik oranımız (üretimin ülke içi yeterliliğe oranı) yüzde 80.7. Bu durumda mal gitmiyor, piyasa durgun sözleri tarladaki ucuzluğu açıklamaya yetmediği gibi marketteki pahalılığı hiç açıklamıyor.

Eskiden 8 ay muz üretimi yapılırken şimdilerde yılın 12 ayında muz üretimi yapılıyor. Muz üreticileri, “Üretim artarsa ithalat düşer’’ diyerek sürekli üretimin artırılması istediler, “Üretim arttı ithalat yine düşmüyor” diyerek artan muz ithalatına da tepki gösteriyorlar. 2016 yılda 305 bin ton olan muz üretimi, 2022 yılında 997 bin tona ulaştı ama ithalat hız kesmedi. 2021 yılında 883 bin 500 ton üretime karşılık, 238 bin 800 ton muz ithalatı yapıldı. 2025 yılında 864 bin ton üretme karşılık 213 bin 500 ton ithalat yapıldı.

Yerli muzun, (kaliteli bir tüketim için) dalından koparıldıktan sonra sarartma süresi de dahil 15 gün raf ömrü var. Türkiye muz ithalatının yüzde 95’i Ekvador’dan yapılırken, kalan küçük kısım........

© Evrensel