menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kültürel soykırım ve savaşların yok ettiği dünya kültür mirası

22 0
17.03.2026

Ortadoğu ve İran coğrafyası, insanlık tarihinin en eski uygarlıklarının doğduğu topraklardır. Mezopotamya, Pers ve Levant medeniyetleri; yazının, şehir yaşamının, hukuk sistemlerinin ve devlet organizasyonunun ortaya çıktığı alanlardır. Ancak son dönemlerde egemen güçlerin hesaplaşma alanı olarak bu kadim coğrafya, modern çağın en yıkıcı savaşlarının yaşandığı bölgeler haline gelmiştir.

Bu savaşların yarattığı tahribat yalnızca insan hayatı ve ekonomik altyapıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda insanlığın ortak mirası olan arkeolojik alanlar, tarihi şehirler ve kültürel eserler de sistematik biçimde yok edilmektedir. Bu durum giderek “kültürel soykırım” olarak tanımlanan yeni bir yıkım biçimini ortaya çıkarmaktadır.

Modern savaşlar yalnızca askeri hedeflerin yok edilmesiyle sınırlı değildir. Kültürel mirasın yok edilmesi, toplumların tarihsel hafızasını ve kimliğini ortadan kaldırmanın bir aracı olarak kullanılmaktadır. Antik kentlerin, müzelerin ve dini yapıların tahrip edilmesi, bir toplumun geçmişiyle bağını koparmayı hedefleyen stratejik bir saldırı biçimine dönüşmüştür. Bu da kültürel soykırımdır.

Bu durum özellikle Ortadoğu’da belirgin biçimde görülmektedir. Savaşın yarattığı otorite boşluğu, arkeolojik alanların yağmalanmasına ve kültürel eserlerin uluslararası kaçakçılık ağları üzerinden dünya piyasasına sürülmesine yol açmaktadır.

Yağmalanan Irak Ulusal Müzesi

2003 yılında başlayan Irak Savaşı, Mezopotamya uygarlığının mirası açısından büyük bir yıkım sürecini başlatmıştır. Savaşın hemen ardından dünyanın en önemli arkeoloji koleksiyonlarından birine sahip olan Irak Ulusal Müzesi yağmalanmış ve binlerce eser ortadan kaybolmuştur. Bu eserler arasında Sümer, Akad ve Babil uygarlıklarına ait tabletler, heykeller ve mühürler bulunmaktadır. İnsanlık tarihinin en........

© Evrensel