BİRTEK-SEN Başkanı Mehmet Türkmen, Sırma Halı işçilerinin direnişinde “İşçiler ölüyor, kolları elleri kopuyor, bir tane patron ifade bile vermiyor”, “Bu ülkede yasalar zenginler için geçerli değil.” cümleleri gerekçe gösterilerek “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklandı. Türkmen daha önce de Başpınar’da tekstil ve dokuma işçilerinin sefalet ücretlerine karşı sürdürdüğü mücadele nedeniyle Gaziantep’teki patron oligarşisinin isteğiyle cezaevine gönderilmiş, hakkında karalama kampanyası yapılmıştı.

Mehmet Türkmen’in her yıl tekstil ve dokuma işçilerinin ücret mücadelesinin yükseldiği, fabrikalarda iş bırakmaların ve eylemlerin başladığı dönemde tutuklanması, ev hapsi cezasına çarptırılması, gözaltına alınması, şahsına ve BİRTEK-SEN yöneticilerine yönelik baskının sistematikleşmesi rastlantısal değildir.

Kent ekonomisinin kolonlarından biri tekstil ve dokuma sektörüdür. Her eylem ve direniş sonucundaki ücret ve hak kazanımı, kent ve ülke ölçeğinde ses getirirken, başka fabrikalarda ve işyerlerinde emsal niteliği taşımakta, mücadele ateşini de harlamaktadır.

Gaziantep tekstil sektörünün anatomisi

Türkiye’de tekstil üretimi üç havzada kümelenmiş olup bunlar; İstanbul, Edirne, Sakarya, Düzce, Tekirdağ ve Bursa’nın bulunduğu Marmara havzası, İzmir, Uşak, Aydın ve Denizli’nin bulunduğu Ege havzası ve Gaziantep, Adana, Adıyaman, Kayseri, Kahramanmaraş, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’nın bulunduğu Güney Anadolu havzasıdır.

Tekstil üretimin yüzde 75’ini yapan Güney Anadolu havzasında üretimin merkez üssü Gaziantep’tir. Gaziantep Sanayi Odası’nın verilerine göre kentte 800’den fazla büyük ve orta ölçekli tekstil fabrikası yer almakta, daha çok hammadde ve yarı mamul üretimi gerçekleştirilmektedir. Gaziantep tekstil sanayi, 6 alt sektör ve 20 üretim kolunda, daha çok hammadde ve yarı mamul üretimine yoğunlaşmıştır.

Makine halısı ve makine halısının üretiminde kullanılan sentetik iplikleri imal eden şirketler çoğunluktadır. Polyester, tekstürize polyester iplik, bükülmüş polyester iplik üreten şirketlerin sayısı artmıştır. Şirketlerin büyük bölümü akrilik iplikler, polipropilen iplikler, makine halısı, tufting dokuma halısı, pamuk ipliği, polipropilen çuval ve torba, non woven kumaş, triko örme eşyalar-giyim penye konfeksiyon giyim tekstil kollarında faaliyettedir.

Gaziantep, Türkiye’de üretilen makine halısı üretiminin yüzde 91’ini, polipropilen iplik üretiminin yüzde 91’ini, dokusuz kumaş üretiminin yüzde 82’isini, akrilik iplik üretiminin yüzde 77’isini, PE veya PP şeritten çuval üretiminin yüzde 40’ını, pamuk ipliği üretiminin yüzde 36’sını tek başına gerçekleştirmektedir.

İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2023 yılı ve 2024 yılı listelerinde Gaziantep’ten 29 şirket yer almıştır ve il bazında 5’inci sıradadır. 2024 yılı “İkinci 500” listesinde ise 36 şirketle üçüncü sıradadır. Tekstil sektörü lokomotif özelliği taşırken, İSO “İkinci 500” listesindeki payı yüzde 41’in üzerindedir.

Buna karşılık tekstil sektöründe ortalama işçi ücreti 31 bin 600 lira, kompleci ücreti 35 bin 300 TL, makineci ücreti 42 bin TL civarındadır.

BİRTEK-SEN öncülüğünde kentteki grev veya iş bırakma eylemleri nedeniyle üretimin aksaması sadece bölge ölçeğinde değil, tedarik zincirleri açısından da kritik önemdedir. Tekstil sektörünün üretim ve ihracat parametreleri açısından yapısal krize girdiği bu dönemde eylemlerin ve grevlerin engellenmesi, kentteki sendikal hareketin........

© Evrensel