Amerika-İsrail-İran savaşı, Hürmüz krizi, enerji piyasasının paniği derken gerilimin çözülmesi bir tarafa, yeni mücadele hatta savaş sahaları açarak bölgeye yayıldığı bir dönemdeyiz artık. Krizin Hürmüz Boğazı’ndan taşarak Bab El Mendeb’e kadar yayılması bu yeni dönemin en belirgin göstergesi. Elbette Suudi Arabistan ve İran başta olmak üzere tarafların en görünür hedefi uluslararası su yollarını tutmak. Ancak ABD-İsrail- İran savaşının yatıştırılması için yoğun mesai harcayan Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerinin yavaş yavaş İran ile karşı karşıya gelmesinin sebepleri bambaşka. 

Peki ne oldu, neden oldu, Türkiye’den beklentiler ne?

-Amerika-İran-İsrail savaşında çözümsüzlük İran halkının hayatını her geçen gün daha da zorlaştırıyor, ancak yönetici ve askeri kesimin ‘İşine geliyor’ demek yanlış olmaz. Savaş uzadıkça savaşın faturasının dünyanın her bir ülkesine düşen kısmı ise daha da kabarıyor. Şimdilik uluslararası enerji piyasasından petrol yan sanayi ürünlerine ve yer altı kaynaklarına kadar birçok ihtiyacını Körfez ülkelerinden karşılayan alıcılar durumu idare etseler de savaşın somut sonuçlarının 2027 yılından itibaren sert bir şekilde kendini göstermesi bekleniyor. Muhtemelen en sert darbeyi de tarım ve buna bağlı olarak gıda sektörü alacak. Sonuçta üretim için gerekli yakıt ve gübre gibi ihtiyaçların önemli bir kısmı kriz bölgelerinden temin ediliyor.

-Amerikalılar “Biz bu savaşa niye girdik, kimin için savaşıyoruz?” gibi soruları anketlere taşırken, Trump’ın çıkış bulmaya çalıştığı açık. Savaş uzadıkça Amerika içindeki baskının giderek artması, ara seçimlerde Trump’ın epeyce başını ağrıtacak muhtemelen.

-Savaşın artık öngörülemez bir sürece dönüşmesi Amerika’nın bölgede bulunan uçak gemilerini, askeri personelini ve sürekli yenilemesi gereken mühimmat stoklarını daha da maliyetli hale getiriyor. Bir uçak gemisinin günlük maliyetinin 6 milyon doların üzerinde bütçeyi tek başına yuttuğu düşünüldüğünde bu savaş için şimdiye kadar yaklaşık 38 milyar dolar harcayan Amerika’nın olası kazançlarının bu maliyeti karşılayıp karşılamayacağı da Trump’ın cevap veremediği sorular arasında.

-Amerikan basını Amerikan ordusunun bölgedeki üst düzey isimlerinin Beyaz Saray’a gönderdiği raporlara, ismi gizli tutulan açıklamalara daha sık yer veriyor. Son haberlerde bizzat bölgedeki askeri yetkililerin “Olası İran saldırılarına karşı İsrail’i daha fazla koruyamayacakları, füze stoklarının büyük ölçüde........

© Evrensel