SORU: İyi günler. Ben bir iş yerinde dört yıldır çalışıyorum. İş için kullandığımız telefonlarımız var. Geçtiğimiz haftalarda iş yerinden biri beni bu telefonlardan sürekli aramaya, mesaj atmaya başladı. İş için aradığını söylüyor ama hep başka şeyler konuşmak istiyor. Üstelik iş saatleri dışında arıyor. İş yerine şikayet etmeyi düşünüyorum. Ama bu benim de işimi riskli hale getirir mi? Bana yardımcı olursanız sevinirim.

CEVAP: Öncelikle geçmiş olsun diliyorum. İş yerinde veya iş yeri dışında yaşamış olduğunuz bu durum size yönelik cinsel taciz ile ilgili düzenlemeler çerçevesinde çözüme kavuşturulması gereken bir husustur. Yargıtay kararlarında cinsel taciz, “Cinsel taciz genel olarak kişiye yönelik tehdidi içeren, onu aşağılayan ve küçük düşüren, duygusal ve psikolojik olarak çökmesine sebep olan, kişinin iradesi dışında kendisine yönelik gerçekleştirilen sözel, fiziksel ve/veya başka türlerde cinsel içerikli herhangi bir davranış” olarak tanımlanmaktadır. Cinsel taciz, muhatabının kişilik haklarına ve çalışma özgürlüğüne saldırıdır. İş yerinde cinsel taciz, bireysel olarak mağdurlar üzerinde çok boyutlu yıkıcı etkilere sahip olmanın yanı sıra ailesel, kurumsal ve toplumsal düzeylerde de derin etkiler bırakan bireysel ve toplumsal bir sorun niteliğini taşımaktadır” şeklinde tanımlanmaktadır.

İş Kanunu 24/II-d bendinde yer alan düzenlemeye göre, işçinin diğer bir işçi veya üçüncü bir kişi tarafından cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli tedbirlerin alınmaması işçi bakımından iş sözleşmesini haklı fesih sebebidir.

Yine İş Kanunu’nun 25. maddesinin ikinci fıkrasının c bendine göre de, “İşçinin işverenin diğer bir işçisine cinsel tacizde bulunması” da işveren tarafından haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Burada cinsel taciz eylemini gerçekleştiren kişinin iş sözleşmesi haklı nedenle derhal tazminatsız olarak feshedilmektedir. 24. maddede yer alan düzenlemede cinsel tacize maruz kalan işçi açısından da haklı nedenle fesih sebebidir. Burada işçinin cinsel tacize uğradığını işverene bildirmesi ve işverenin de bunu bilmesine rağmen gerekli tedbirleri almaması şartlarını kanun taşımaktadır. Dolayısıyla sizin öncelikle size yapılan aramaların saatlerini, gönderilen mesajları işverene bildirmeniz gerekmektedir.

Burada işverenin gerekli tedbirleri almasını işçinin beklemesini Yargıtay aramaktadır. Bu tedbirler tacizin ağırlığına göre, işçinin görev yerinin değiştirilmesi, davranışın tekrarını önlemek için takip edilmesi veya tacizci işçinin işine son verilmesi örnek olarak verilebilir. Ancak işveren hiçbir tedbir almaz ise bu durumda sizin haklı nedenle derhal fesih hakkınız vardır. İşveren bu tedbirleri işçiyi gözetim borcu kapsamında almak zorundadır.

Size gönderilen mesajların içeriğine göre işveren bu eylemi cinsel taciz niteliğinde görmeyip, uygunsuz sayılabilecek davranış olarak ve bu davranışların iş yerinde olumsuzluklara yol açması nedeniyle de iş yeri düzeni ve disiplininin bozulmuş olması sebebiyle de tacizde bulunan işçinin iş sözleşmesini geçerli nedenle de feshedebilir. Önemli olan husus iş yerinde bu tür eylemlere karşı bir yaptırımın uygulanmasının sağlanmasıdır.

Yargıtay, iş yerinde çalışan evli bir erkek işçinin aynı iş yerinde çalışan ve dosya içeriğinden kendisinden çok küçük yaşta olduğu anlaşılan bir kadın çalışanı gönderdiği mesajları taciz kabul edip işverenin haklı nedenle feshini onaylamıştır. “İş yerinde cinsel tacizin önlenmesinin yolu, taciz mağdurunun herhangi bir aşağılamaya maruz kalmadan karşı çıkabilmesini, tacizde bulunanı şikayet edebilmesini sağlayacak ortamın sağlanmasından, taciz failinin ise gerekli yaptırımlara maruz kalacağını bilmesinden geçmektedir. İşverenler bu konuda duyarlı davranmak, tacizi engelleyici, mağdurun çekinmeden şikayetçi olabileceği ortamı sağlamak için gerekli tedbirleri almak, iddiaları ciddiyetle soruşturup, gerekli yaptırımları uygulamak zorundadır. Somut olayımızda işveren bu yükümlülüğünü duyarlılıkla yerine getirmiş, mesajları davacıya yazılı olarak tebliğ ederek, savunmasını istemiş, iş akdini derhal feshetmiştir. (Yargıtay 9. HD, 13.02.2019 tarih, 2015/ 35411 E, 2019/ 3553 K)

Dolayısıyla öncelikle işverene gerekli bildirimleri yaparak “gerekli” tedbirleri alıp almadığını bekleyerek buna göre işveren yükümlülüklerini yerine getirmezse bu durumda siz de haklı nedenle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz.

© Evrensel