menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bakanlık sekiz yıl zorunlu tuttuğu İSG yazılım sistemini kaldırdı: Milyarlar kime gitti, veriler nerede?

43 0
12.11.2026

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB), sekiz yılı aşkın süredir uyguladığı İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Yönetim Sistemi’ne (İBYS) ilişkin zorunlu veri gönderimini sona erdirdi. Bakanlık, 10 Kasım 2026 tarihli duyurusuyla 27 Şubat 2018 tarihli ve 2018/1 sayılı Genelgeyi yürürlükten kaldırdı. Veri gönderiminde kullanılan web servislerinin erişim izinleri de iptal edildi.

Bakanlık kararın gerekçesini açıklamadı. Sekiz yıl boyunca toplanması öngörülen verilerin ne kadarının merkezi sistemde kaydedildiği, hangi analizlerde kullanıldığı ve uygulamanın işçi sağlığı ve güvenliğine somut katkısı da kamuoyuyla paylaşılmadı.

Uygulamanın ekonomik boyutu ise başka bir tartışmayı gündeme getiriyor. Bakanlık, işyerlerinden istediği verilerin gönderilmesini kendi tescil ettiği özel yazılım şirketlerinin programlarına bağladı. İşyerleri ve ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) bu yazılımları kullanmak zorunda bırakılırken abonelik ve lisans bedellerini de kendileri karşıladı.

Bugünkü yazılım fiyatları ve geçmiş yılların enflasyonu dikkate alınarak yapılan tahmini hesaplama, yalnızca OSGB’lerde çalışan iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri üzerinden sekiz yılda yaklaşık 3,2 milyar liralık bir harcama oluşmuş olabileceğine işaret ediyor.

Ancak bu tutar gerçekleşmiş ödemelerin dökümü değil. Bakanlık, uygulamanın yarattığı yazılım pazarının gerçek büyüklüğünü de açıklamış değil.

Bakanlık zorunlu tuttu, özel şirketler yazılım sattı

2018/1 sayılı Genelgeyle iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri ve diğer sağlık personelinin faaliyetlerine ilişkin Bakanlıkça belirlenen verilerin elektronik ortamda gönderilmesi düzenlendi.

1 Temmuz 2018’den itibaren OSGB’lerin tescilli yazılım kullanması zorunlu hâle getirildi. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendi bünyesinde yürüten işverenler de aynı yükümlülüğün kapsamına alındı.

OSGB’lerden hizmet alan işverenlerin ayrıca yazılım satın alması gerekmiyordu. Ancak hizmet aldıkları kuruluşun Bakanlık tarafından tescil edilmiş yazılımı kullanması zorunluydu.

Böylece Bakanlığın veri toplama yükümlülüğü, özel şirketler için yıllarca devam eden bir yazılım pazarına dönüştü. Yazılımların abonelik, lisans, bakım ve güncelleme bedelleri işyerleri ile OSGB’ler tarafından karşılandı.

Bakanlığın tescil ettiği şirketler

İBYS kapsamında yayımlanan entegratör firma listelerinde Ağaç Yazılım Bilişim Eğitim Elektrik Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ, Akare Bilişim Hizmetleri Ticaret AŞ, Druz Yazılım Bilgisayar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Hipotez Bilgisayar ve Bilişim Hizmetleri AŞ, İntranet Yazılım AŞ, İSGDATA İş Güvenliği Yazılımları, Meditek Yazılım, Muğla Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Türkgüven Yazılım Teknolojileri AŞ ve Uludağ Bilgisayar Bilgi Medya İletişim ve Elektrik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. gibi şirketler yer aldı.

Bu liste, sekiz yıl boyunca faaliyet gösteren şirketlerin tamamını kapsamıyor. Firmaların hangi tarihlerde tescil edildiği, kaçının faaliyetini sürdürdüğü, kaç müşteriye hizmet verdiği ve elde ettikleri abonelik gelirleri konusunda bütünlüklü bir açıklama bulunmuyor.

Bakanlığın zorunlu tuttuğu veri gönderimi üzerinden özel şirketlerin ne kadar gelir elde ettiği de bilinmiyor.

Sekiz yılda yaklaşık 3,2 milyar liralık yazılım harcaması mı?

Yazılım şirketlerinin bugün ilan ettiği abonelik ücretleri, zorunlu uygulamanın ekonomik büyüklüğüne ilişkin tahmini hesaplama yapılmasına olanak sağlıyor.

A-İSG’nin yayımladığı tarifede iş güvenliği uzmanı başına yıllık abonelik bedeli 17 bin 500 TL olarak belirtiliyor. Bu ücret üzerinden yapılan hesaplamada, Türkiye’de aktif çalışan 100 bin iş sağlığı ve güvenliği profesyonelinin yüzde 80’inin OSGB’lerde görev yaptığı varsayıldı.

Böylece........

© Evrensel