İki şafak arasında
Filmin ana karakterlerinden Kadir; Uşak’ta ailesine ait tekstil fabrikasının ortaklarından biridir.
Kadir’in sevdiği kızın ailesiyle tanışacağı gün fabrikalarında ‘iş kazası’ gerçekleşir. Hayatı eskisi gibi devam edemeyecek olan Kadir bir yol ayrımıyla karşı karşıyadır; artık ‘iki şafak arasında’dır.
Filmde anlatılanlar, aynı sabaha uyanmayan, şafakları farklı olanların da hikayesidir.
Kadirlerin fabrikasında çalışan İşçi Murat, bozuk makineyi tamir etmeye çalışırken, makinelerden çıkan sıcak su ve buharla feci şekilde yanar.
(Neden usta değil de işçi tamir etmeye çalışır makineyi? Bu sahne aslında Türkiye kapitalizminden bir kesittir; bir çok iş yerinde maliyeti düşürmek için makinenin temizlik, bakım ve oranımı işçinin sırtındadır; maliyeti düşürmek için atılan her adım emeği de işçinin canını da ucuzlatır.)
Ve patronların ilk refleksi, suçu işçinin üzerine yıkacak yolları aramak olur (tıpkı gerçek hayattaki gibi.)
Fabrika sahibi üç aile bireyi (Kadir, ağabeyi ve babası) gerekçeler üretir: ‘Baret takmadan, yelek giymeden makineyi tamir etmeye kalkmış. Üstelik alkol problemi de varmış…’
Sonra ikinci aşamaya geçilir: Tüm önlemleri almış olmalarına rağmen, kazanın işçinin kendisinden kaynaklandığına işçi ailesini inandırma ve de yardım görüntüsü altında aileyi iş birliğine ikna!
Süreç şöyle ilerler: Şirket adına yapılan görüşmede, Murat’ın karısı Serpil’e bir ihtiyacı olup olmadığı sorulur, şirketin her türlü desteğe hazır olduğu anlatılır; “Olay tamamen, önlem almadan iş yapan Murat’ın kusuru ile gerçekleşmiş. Kendine etti ama fabrikaya da etti. Bütün makineler durdu, siparişler de bekliyor ne olacak? Bunun bedeli olmayacak mı, hem size hem de bu duruma bir çözüm bulmak lazım” sözleriyle ikna yolu döşenir.
(Film sahnesindeki sözlere dikkat! Makinenin durması ile işçinin hayatının bitmesi eşit düzeydedir; ‘İşçi makinenin dişlisinden farksızdır, artı değer ürettikçe kıymetlidir aksi takdirde hurdadır’ denildiğinde kızan efendilere bir kez haykırılır: Kapitalist düzende işin aslı budur.)
Ardından para dolu zarf uzatılır! Lakin işçinin eşi bu parayı kabul etmez! Bu tutum patronlar açısından diğer aşamaları daha sıkı tutmayı gerektirir.
İşçi eşinin direnci karşısında üç patron ve şirket avukatı yeni taktiği belirlemek üzere toplanır.
İşçi ailesinden mutlaka, ‘Haklarından feragat ettim’ yazısı alınmalı.
Hukuken........
