Okulda tarih dersinde anlatılırdı: Fatih gemileri karadan yürüttü, Kanuni Viyana kapılarına dayandı, Mohaç sadece iki saat sürdü.

Tamam bunları ezberlerdik, bilirdik ama aklım bazı şeyleri almazdı.

Ulaşımın kervanla atla yapıldığı gemilerin kürek ve rüzgar gücüyle ilerlediği dönemde Piri Reis nasıl Adriyatik’te Dalmaçyalı korsanlarla savaşıp bir yandan Süveyş Kanalı bir yandan Hürmüz Boğazı, Atlas, Hint Okyanusu’na yelken açabildi?

Savaşların sebebi, sonucu, tarihi, komutanı bilgisi var da müfredat insanın gözünde o yüzyılların bir gününü canlandırtamıyor.

Jean-Christophe Rufin’in Kralın Kervanları romanını okuduğumda o dönemler bir ülkeden diğerine okumak için gitmenin nasıl olabildiğini, limanlarda gemi beklemenin ve gemi yolculuklarının ne kadar sürdüğünü, kervanların nasıl ilerlediğini biraz anlar gibi olmuştum. Meydan savaşlarını da aklım kesmezdi. Nasıl oluyor iki yamaçtan koşarak birbirine kılıçla saldırmak akıl alacak şey değil; gürzler iniyor, toplar, oklar, kılıç, süvari, filler!

Filmlerde görüyoruz, binlerce insan elde kılıç birbirine giriyor da arkanı kim kollayacak, sen kime saldıracağını nereden bileceksin derken Wilbur Smith’in romanlarından da meydan savaşının nasıl olduğunu anlayabilmiştim biraz. Öyle detaylı izah ediyordu ki... Kılıcı nasıl savuracağın kadar nereye saplayacağını bilmen de önemli. Kemiğe denk getirirsen kılıç seni iter ve sendelersin, kılıç saplı kalır hızla geri çekemezsin, üstelik yara düşmanı hemen öldürmez.

O sırada açık alanda kılıçsız bir hedef olarak kalırsın ve bir topuzla ölürsün. Şunu okuduğumda 13-14 yaşlarındaydım, öyle dehşete kapılmıştım ki hâlâ aklımda.

Kara veba mesela, 1300’lerde Avrupa’nın neredeyse yarısını öldüren salgını insanın tahayyül edebilmesi zor. Öyle “Eee abdest yok, dışkılarını sokağa döküyorlardı” deyip çıkılmıyor işten.

Büyük kıtlığın da etkileri var. Dünya nüfusundan 150 milyona yakın insanı, yani o dönemki insanlığın neredeyse üçte birini tarihten silmiş. Beş yüzyıl geçiyor aradan, kolera salgını baş gösteriyor. O dönem bu salgınlar Miyazma teorisi ile açıklanıyor yani kötü hava ile yayıldığı düşünülüyor. İngiliz Dr. John Snow (Hayır uydurmuyorum, Game of Thrones karakteri ile ilgisi yok)........

© Evrensel