menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bu akıl kimin?

34 0
05.06.2026

İdealist Alman Filozofu Hegel devleti aklın yeryüzünde somutlanmış hali, en mükemmel biçimi olarak görüyordu. Marx, devleti sınıflara bölünmüş toplumun içinden çıkan ve egemen sınıfın çıkarlarını savunan ve toplumun üzerinde konumlanan bir aygıt olarak tanımladı ve onu doğru bir biçimde tarif etti. İşin akılla, mantıkla ilgili bir yanı yoktu ve meselenin özü bütünüyle sınıflı toplumların kendi gerçekliğinde yatıyordu. İşte bu devletin “aklı” kime, kimlere karşıt olduğu konusunda hiç şaşmaz. Greve çıkan işçi, hakkını arayan emekçi, suyunu, ormanını, toprağını savunmak isteyen yerel halk onu “güvenlik gücüne” bürünmüş hali ile hep karşısında bulur. Açıkçası burjuva toplumlarının güncel devleti ve onun aklı sermayenin kolektif bilinci olarak ve çıkarlarının temsilcisi olarak işçi ve emekçi halkın karşısında konumlanır. Hükümetler de devlet denilen bu aygıtın yürütme komitesi olarak egemen sınıfın çıkarlarına hizmet ederler. Düzen partileri de bu yürütmeye talip olarak faaliyetlerini sürdürür. Devletin özü sınıf egemenliği iken biçimi, demokrasi, faşizm, meşruti monarşi vb. gibi değişebilir.

Son zamanlarda bizde de bir ‘devlet aklı’ tartışması sürdürülüyor. Bir devlet aklının olduğunu söyleyenlerin meseleyi getirip bağladıkları yer, güncel politik gelişmeler sonrası CHP’nin seçilmiş yönetimine karşı verilen ‘mutlak butlan’ kararının onaylanması ve savunulması. Onlara göre bu, devlet kararı ve bu nedenle tüm itirazlar geçersiz ve durumun kabullenilmesi gerekiyor. Bu durumda doğal olarak şu sorunun sorulması ve yanıtlanması gerekiyor: Saray’da oturan ‘adamın’ bütün bu işlerin böyle gerçekleşmesi dışında bir isteği var mı? Bu soruya politikayı yakından takip eden hemen herkesin dürüstçe vereceği yanıt ‘yoktur’ olacaktır.

Eğer durum buysa buradan çıkan temel gerçek, bugün devlet denilen aygıtın bütünüyle Saray’ın kontrolüne ve yönetimine girdiği, bunun dışında bağımsız hareket edebilen bir devlet mekanizmasının olmadığıdır.

İşte bu sistem adım adım........

© Evrensel