menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Beyaz yaka suçu: Görünmeyen leke

9 0
09.11.2026

Bir ülke, vatandaşından tasarrufunu finansal sisteme getirmesini isterken ona yalnızca getiri ihtimali sunmaz, kuralların uygulanacağına dair bir güven de sunar.

Bu suçta kapı kırılmaz, kasa delinmez, kimse yüzünü saklamaz. Fail sabah ofisine gelir, kahvesini içer, bir talimatı onaylar ve öğle yemeğine çıkar. Mağdur da o gün hayatına devam eder; emeklilik hesabına, çocuğunun okul taksidine, gelecek yılın planına güvenerek.

Aralarındaki tek fark, birinin ne olduğunu bilmesi, ötekinin bilmemesidir.

Beyaz yaka suçu tam olarak budur. Silahı imzadır, kalkanı itibardır. Mağduru ise başına geleni herkesten sonra öğrenen kişidir.

Bir insanın birikimini almak için evine girmek gerekmez. Bazen güvenini kazanmak yeterlidir. Kapıyı bir unvan açar. Şüpheyi tanınmış bir isim susturur. Kurumun ruhsatı, işlemin denetlendiğine duyulan inanç ve ekranda görünen rakamlar gerisini tamamlar. İnsan, parasını teslim ederken karşısındaki kişinin dürüstlüğüne olduğu kadar, arkasındaki sistemin işlediğine de güvenir.

Beyaz yaka suçlarının en tehlikeli tarafı burada başlar: Suç, kendisini engellemesi gereken güvenin içine yerleşebilir.

Bu suçları yalnızca “kravatlı insanların işlediği suçlar” diye anlatmak meseleyi hafifletir. Asıl mesele mesleki bilginin, karar yetkisinin ve kurumsal itibarın başkasının zararına kullanılabilmesidir. Sıradan insanın anlamakta zorlandığı işlemleri yöneten kişi, o karmaşıklığı yaptıklarını gizlemek için de kullanabilir. Böylece herkesin gözü önünde gerçekleşen bir işlem, uzun süre kimsenin gerçekten göremediği bir haksızlığa dönüşür.

Türkiye'de yüz binlerce insan bunun ne demek olduğunu 17 Eylül 2026'da, ekranda donup kalan bir fon fiyatına bakarken öğrendi. SPK'nın 23 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, tasfiyesine karar verilen 131 fonda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Bu insanların hepsi aynı hukuki durumda olmadığı gibi, hepsi aynı ölçüde zarar görmüş de değil. Ancak rakam, meselenin birkaç kişinin yatırım tercihine indirgenemeyecek büyüklükte olduğunu gösteriyor.

Bir fon hesabındaki tutar, sahibinin hayatında emeklilik güvencesi, ev peşinatı, çocuğun eğitimi ya da bir işletmenin gelecek ay ödeyeceği ücretler anlamına gelebilir. Finansal tabloda “likidite” diye görünen şey,........

© Elips Haber