İran savaşı dünya savaş tarihine bir “milat” olarak geçmeye aday. Körfez’deki çatışma ile başlayan yeni dönemde savaşlar sadece füze ve tankerlerle yürümüyor; Sınırları aşan veri kabloları, ödeme sistemleri, transit izinleri, sigorta altyapıları ve lojistik koridorlar günümüz jeopolitiğinin yeni “savaş silahları” haline gelmiş durumda. ABD’nin Panama Kanalı’nın kontrolü, Grönland talepleri üzerinden kuzey deniz ticaret yollarında egemenlik kurma hedefi, Venezuela’da silah zoruyla lider değişimi ile yürüttüğü “deniz yollarını kontrol ederek küresel düzeni yönetme” stratejisi, Hürmüz’de tıkanmış durumda.   ABD-İsrail saldırısı altındaki İran, dünyanın kritik deniz yollarından Hürmüz’den geçişi ABD’ye bırakmamaya kararlı. Hatta Tahran yönetimi Hürmüz’ü  kendi “ulusal meselesi” haline getirmek yönünde ciddi adımlar da atmaya başladı. Bu çerçevede İran’ın Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin “İran Körfezi Boğazlar Kontrol Kurumu (Persian Gulf Strait Authority)” çok kritik. 

Tahran yönetimi bu yeni yapı üzerinden kendisini, Hürmüz’den geçen transit trafiğin “resmi ve yasal otoritesi” olarak tanımlıyor. Gemilere gönderilen yeni düzenlemelerde “izinsiz geçişin yasa dışı kabul edileceği” mesajı veriliyor. 

Bu yaklaşım, fiilen uluslararası deniz ticaretine paralel bir izin mekanizması oluşturma girişimi anlamına geliyor.

Tahran’ın Bitcoin ve veri kabloları hamlesi

Ancak asıl dikkat çekici unsur, İran’ın meseleyi yalnızca askeri veya enerji güvenliği ekseninde değil, finansal ve dijital altyapı boyutuyla da genişletmesi oldu. İran Ekonomi Bakanlığı’nın devreye aldığı Hürmüz Güvenliği (Hormuz Safe) sistemi, Hürmüz’den geçen gemilere Bitcoin üzerinden sigorta ve güvence hizmeti sunmaya başladı. Hürmüz Güvenliği sistemi, boğazdan geçen ticari gemilere alıkonma, denetim ve el koyma risklerine karşı mali güvenceler sunuyor. Tahran yönetimi böylece dolar merkezli denetim mimarisinin dışında hareket eden Bitcoin tabanlı bir alternatif oluşturmayı amaçlıyor. İran’ın bir başka hamlesi ise çok daha stratejik bir alanı, veri kablolarını hedef alıyor.  Hürmüz Boğazı’nın altından yedi büyük uluslararası fiber hat geçiyor. Bu hat, internet trafiği, finansal mesajlaşma sistemleri ve SWIFT ağının önemli bölümlerini taşıyor. İranlı yetkililerin Hürmüz’ün altından geçen “internet kablolarından ücret alınması” fikrini açık şekilde dillendirmesi, dijital altyapının da artık enerji hatları gibi jeopolitik baskı aracına dönüşebileceğini gösteriyor. İran’ın bu hamleleri, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in 4 Mayıs’ta kullandığı “Hürmüz üzerinde mutlak kontrol”........

© Ekonomim