Türkiye, ABD’nin İran ve Rusya’ya yönelik yaptırım baskısının tam ortasında yer alıyor. Türkiye açısından mesele, aynı anda hem Batı sisteminin içinde kalıp hem de komşularıyla ekonomik ilişkilerini koruyabilmek. Önümüzdeki dönemde dış politika sınavı bankalarda, limanlarda, enerji şirketlerinde ve tanker rotalarında verilecek. Bu denge zorlaşıyor.

 Washington yeni yaptırım kararlarıyla aslında İran’ı değil, İran’ın ticaret yaptığı ülkeler ağını hedef alıyor. Yıllardır yaptırımlar altında yaşayan İran, alternatif ödeme sistemleri geliştirdi, üçüncü ülkeler üzerinden ticaret yaptı, petrolünü farklı kanallardan sattı ve finansal aracı ağları kullandı. Trump yönetimi bu sistemi sökmek istiyor.

      ABD Başkanı Donald Trump yönetimi İran’a karşı şimdiye kadar görülmemiş ölçekte bir ekonomik kuşatma başlattı.

Washington’un söylemi açık: İran’ın para kaynakları kesilecek, petrol gelirleri hedef alınacak, İran’la ticaret yapan ülkeler baskı altına alınacak ve Tahran’ın nefes almasını sağlayan finansal kanallar kapatılacak.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in sözleri de bu politikanın sınırlarını "İran’a finansal can simidi sağlayan herkes, İran’la birlikte izolasyonun bedelini ödeyecek" mesajıyla ortaya koydu.

Başkan Trump ise işi bir adım daha ileri götürerek, “İran’ı tamamen izole edeceğiz, bütün ticaretini bitireceğiz” açıklaması yaptı.

ABD, Kasım'daki ara seçimler yaklaşırken, İran meselesinde hızlı bir sonuç almaya çalışırken, sorulması gereken asıl soru şu:

ABD, İran’ı boğmaya çalışırken kendisini İran’ın etrafındaki ülkelerle ne kadar büyük bir ekonomik ve siyasi çatışmanın içine sokacak?

 İran'ın kurduğu güçlü ekonomik ağ Washington'u zorlayacak

İran'ın dış ticaret haritasına bakıldığında, on yıllardır devam eden yaptırım uygulamalarına rağmen ABD'nin şimdiye kadar istediği sonucu alamadığı açık:

İran’ın ithalatında Birleşik Arap Emirlikleri yüzde 31 ile birinci, Çin yüzde 27 ile ikinci, Türkiye ise yaklaşık yüzde 10 ile üçüncü sırada. Bu ülkelerin ardından Hindistan, Almanya, Rusya ve İsviçre geliyor.

Yani Washington yeni yaptırım kararlarıyla aslında İran’ı değil, İran’ın ticaret yaptığı ülkeler ağını hedef alıyor.

Yıllardır yaptırımlar altında yaşayan İran şimdiye kadar pek çok alternatif ödeme sistemi geliştirdi, üçüncü ülkeler üzerinden ticaret yaptı, petrolünü farklı kanallardan sattı, finansal aracı ağları kullandı. İran ekonomisi bütün bu yıllarda ciddi darbeler aldı ama tamamen çökmedi.

Şimdi Trump yönetimi bu sistemi kökünden sökmek istiyor. Bunun için de sadece Tahran’a değil, Dubai’ye, Pekin’e, Ankara’ya ve İran'la ekonomik........

© Ekonomim