Geçen hafta yayınlanan Big Mac Endeksi bir kere daha TL’nin aşırı değerli olduğunu teyit etti. Endeksteki yerimiz bizimle akran ülkelerin çok üzerinde (hepsi beklenebileceği gibi “değersiz” seviyelerinde) ve ancak İsviçre ve İngiltere ile kıyaslanabilecek yüksek düzeylerde. (Hem de bizdeki Big Mac’lerin içinde sadece 62 gr. et varken, endeksteki diğer ülkelerin çoğunda bu miktar 90 gr ve üstü!)

Bu endekse göre TL son 30 senede birkaç kere daha aşırı değerli durumuna gelmişti. Ancak bu dönemlerde hem değerliliği bu kadar yüksek değildi (şu anda 4 kadar yüksek), hem de bu kadar uzun sürmemişti. (TL 2024’ten beri artan bir şekilde değerlenmekte.) Öte yandan son 30 senede çok az aşırı değerli duruma geldiği zamanlarda bile kur hareketleri bakımından sonuç iyi olmamıştı. (2001 ve 2008).

Bazılarının iddia ettiği gibi devalüasyon ile TL’nin aşırı değerliliğinin sonlandırılması, rekabetçiliğin artırılması, ve dış ticaret dengesinin düzeltilmesi yoluyla Türkiye’nin uzun vadede sorunlarını çözmesini ümit etmek doğru bir yaklaşım olmayabilir. Hepimizin bildiği gibi böyle bir düzeltmenin enflasyon üzerinde yüksek oranlı bir tesiri olacak ve daha önceki tecrübelerimizden de görüldüğü gibi, TL’deki zayıflama kısa sürede fiyatlara ve enflasyona yansıyacaktır.

Ancak fiyatlara yansıma bire bir değil, maksimum üçte bir kadar olacaktır. (2023........

© Ekonomim