Alaattin Aktaş dünkü yazısında, mart ayındaki akaryakıt zamlarının enflasyonu ciddi biçimde artıracağını ancak bunun yalnızca mart ayı verisiyle sınırlı kalmayıp yılın geri kalanına da yayılacak kalıcı etkiler yaratacağını anlatıyordu. Okumadıysanız okuyun. Alaattin’in yazısı geleceğe ışık tutuyordu.

Gerçekten de TÜFE hesaplamasında akaryakıtın ağırlığı düşük olduğu için doğrudan etki sınırlı görünse de, motorin ve benzin zamlarının taşımacılık, gıda, petrokimya, gübre ve üretim maliyetleri üzerinden dolaylı etkileri çok daha büyük olacak. 

Bu nedenle zamlar dursa bile nisan ve sonraki aylarda maliyet geçişleri devam edecek ve enflasyon yükselmeyi sürdürecek. Ayrıca Hürmüz Boğazı gibi tedarik riskleri, enerji ve gübre maliyetleri üzerinden özellikle tarım ve gıda fiyatlarını yukarı itebilir. 

Sonuç olarak, Alaattin’in de dikkat çektiği gibi yalnızca mart enflasyonuna bakarak değerlendirme yapmak yanlış olur. Yaşanan maliyet şoku önümüzdeki ayları hatta yılı etkileyerek dezenflasyon sürecinin aksamasına neden olabilir.

 Finansmanda beklenen rahatlama gelmeyecek

Tabii bu değerlendirme bizi doğal olarak bir başka soruna, finansmana erişim meselesine götürüyor. Özellikle imalat sanayiindeki binlerce firmanın aylardır sabırsızlıkla beklediği finansman rahatlaması ve uygun koşullu borçlanabilme dönemi gelmeyebilir. 

Küresel enerji şoku, bir süredir faiz indirimi yapan merkez bankalarının politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden oldu. Bunun açık sinyalleri bankalardan gelmeye başladı. Merkez bankaları İran merkezli yeni jeopolitik risklerin, özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarını yukarı çekerek enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturduğunu görüyorlar.

Bir önceki enflasyon şokunu öngöremeyen merkez bankaları, mevcut şok karşısında daha temkinli bir duruş sergilemeye başladılar. ABD, Japonya, İngiltere, Kanada ve Euro Bölgesi gibi büyük ekonomilerin merkez bankaları geçen haftaki toplantılarında benzer mesajlar verdi. Enflasyon yeniden yükselirse, daha sıkı para politikası uygulanabileceğinin sinyalini verdiler.

 TCMB de ihtiyat moduna geçmişti

Temmuzda başlayan faiz indirim sürecine ara veren bizim merkez bankamız da benzer moda geçti.

Geçen hafta Merkez........

© Ekonomim