menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir tünelden fazlası: Geleceğin şehir altyapısı

27 0
12.08.2026

Avrasya Tüneli, dokuz yılda 180 milyondan fazla güvenli yolculuk, 250 milyon saat zaman tasarrufu ve 2,6 milyar dolarlık ekonomik katkıyla İstanbul trafiğini rahatlatan bir proje olmanın yanı sıra, veri odaklı yönetimi, düşük karbonlu ulaşım yaklaşımı ve dayanıklı altyapısıyla geleceğin şehircilik anlayışına yön veriyor.

“Tünelcilikte sanat, zemin ve kayalarla güreş tutmak değil, onlarla uyum içinde dans etmeyi başarmaktır.” Bu söz, Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli mühendislerden, Yapı Merkezi Holding Onursal Başkanı merhum Dr. Ersin Arıoğlu’na ait. Ve, sadece tünel mühendisliğini değil, büyük altyapı projelerine bakışın da özeti niteliğinde. Bugün başarılı bir altyapı yatırımı; doğayı zorlayan değil, onu anlayan; beton ve çelikten ibaret olmayan, veriyle, teknolojiyle ve insanla birlikte yaşayan sistemler kurabilen bir mühendislik anlayışını gerektiriyor. İstanbul Boğazı'nın altından iki kıtayı birbirine bağlayan Avrasya Tüneli bu yaklaşımın en dikkat çekici örneklerinden biri. Dokuz yılda 180 milyondan fazla yolculuğa ev sahipliği yapan tünel, trafik süresini kısaltan bir ulaşım yatırımı olmanın ötesinde gerçek zamanlı veriyle yönetilen, düşük karbonlu ulaşımı destekleyen ve afetlere karşı dayanıklılığıyla öne çıkan stratejik bir şehir altyapısı olarak değerlendiriliyor. Avrasya Tüneli Genel Müdür Yardımcısı Murat Gücüyener, “İstanbul’un akıllı şehir dönüşümünde Avrasya Tüneli’nin iki kıtayı bağlayan bir geçiş noktası olmanın yanı sıra veriye dayalı karar alma, akıllı trafik yönetimi, güvenlik ve düşük karbonlu mobilite uygulamaları açısından örnek oluşturan bir altyapı olarak konumlandırmayı hedefliyoruz” diyor. Gücüyener ile bu ay ikincisi yayımlanan Avrasya Tüneli Sürdürülebilirlik Raporu'nu, veriden yapay zekaya, mobilitiden dayanıklı şehirciliğe uzanan dönüşümün, geleceğin kentlerini nasıl şekillendireceğini konuştuk.

Yeni başarı ölçütü: şehre katılan değer

“Büyük şehirlerde ulaşım projelerinin başarısını kaç aracın geçtiği ya da yolculuk süresinin ne kadar kısaldığı üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Elbette zaman tasarrufu, ulaşımın öngörülebilirliği ve trafik akışındaki iyileşme temel göstergeler olmaya devam edecek. Ancak bunların yanında yakıt tüketiminin ve emisyonların azaltılması, yol güvenliği, operasyonel süreklilik, kullanıcı memnuniyeti ve afetlere karşı dayanıklılık gibi göstergelerin de giderek daha belirleyici olacağını düşünüyorum. Avrasya Tüneli’nde bu bütüncül yaklaşımın somut sonuçlarını görüyoruz. Dokuz yıllık işletme döneminde kullanıcılarımıza toplam 250 milyon saat zaman kazandırdık; 304 bin ton yakıt tasarrufu ve 139 bin ton emisyon azaltımı sağladık. Bu nedenle geleceğin ulaşım yatırımlarında başarıyı, yalnızca ulaştırılan araç sayısıyla değil, şehir yaşamına kazandırılan zaman, çevresel fayda ve toplumsal değer üzerinden ölçmek gerekiyor. Bizim için temel başarı ölçütü, kullanıcılarımıza hızlı bir geçiş sunmanın ötesinde, İstanbul gibi 16 milyonu aşkın nüfusa sahip bir metropolde güvenli, kesintisiz ve öngörülebilir bir ulaşım alternatifi oluşturabilmektir.”

Veriyle çalışan altyapı dönemi

“Avrasya Tüneli, işletmeye alındığı günden bu yana teknoloji ve veri odaklı bir operasyon anlayışıyla yönetiliyor. Trafik akışını, sistem performansını, tünel içi hava kalitesini ve kullanıcı davranışlarını 7/24 izliyor; elde ettiğimiz veriler doğrultusunda operasyonlarımızı gerçek zamanlı olarak uyarlıyoruz. Önümüzdeki dönemde yapay zekâ, öngörücü analiz ve dijital ikiz gibi teknolojilerin ulaşım altyapılarında çok daha önemli bir rol oynayacağını........

© Ekonomim