Canlı Yayın Tekrarları

Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik

Zeynep Cur yazdı: Yabancılaşmanın Teşhis Defteri

ZC Zeynep Cur · 16 Eylül 2026 • 2 Dakika 56 Saniye · 0 yorum

Yabancılaşmanın Teşhis Defteri

Erich Fromm’u yalnızca bir psikanalist olarak okumak, onun düşüncesini eksik anlamaktır. O, ruhu tedavi etmeye çalışan bir terapistten çok, çağını teşhis etmeye çalışan bir hekim gibidir. Modern İnsanın Ruhsal Durumu da bu bakımdan bir psikoloji kitabından ziyade modern uygarlığın klinik dosyasıdır. Say Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılan ve farklı dönemlerde kaleme alınmış metinleri bir araya getiren bu eser, bireysel kaygıyı toplumsal yapıyla ilişkilendiren güçlü bir düşünce atlası sunuyor. Fromm’un temel iddiası açık: Modern insan hasta değildir çünkü mutsuzdur; mutsuzdur çünkü kendi yarattığı dünyanın içinde kendine yabancılaşmıştır. Kitabın merkezinde yer alan “yabancılaşma” kavramı, Fromm’un düşüncesinde Marx ile Freud’un kesiştiği en önemli kavşaktır. Ancak Fromm, bu kavramı ne yalnızca ekonomik ilişkilerle ne de bilinçdışının dinamikleriyle açıklar. Ona göre yabancılaşma, insanın kendi üretimini, kendi sevgisini, kendi aklını ve hatta kendi kimliğini kendisinden bağımsız güçlere devretmesidir. İnsan, kendi elleriyle kurduğu düzenin öznesi olmaktan çıkıp nesnesi hâline gelir. Bu nedenle çağımızın en büyük trajedisi özgürlüğün eksikliği değil, özgürlüğün anlamını yitirmesidir. Fromm’un en sarsıcı tespitlerinden biri, toplumun “normal” kabul ettiği birçok davranışın aslında sağlıklı olmayabileceği düşüncesidir. Başarı takıntısı, sürekli üretme zorunluluğu, tüketim üzerinden kurulan kimlik ve görünür olma arzusu… Bunların her biri modern yaşamın doğal parçaları gibi görünür. Oysa Fromm, bunları bireyin ruhunu sessizce aşındıran mekanizmalar olarak okur. Bugün sosyal medya algoritmalarından performans kültürüne kadar uzanan birçok olgu, kitabın........

© Edebiyat Burada