menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Didem Görkay yazdı: ARALIK: EDEBİYATIN SOĞUK MUHASEBESİ VE YENİLENME EŞİĞİ

10 0
17.12.2025

ARALIK: EDEBİYATIN SOĞUK MUHASEBESİ VE YENİLENME EŞİĞİ

​ Aralık ayı, takvimin son sayfası olmasının ötesinde, edebiyat için özel bir anlam taşır. Bu ay, mevsimsel geçişin getirdiği karanlık, dinginlik ve içe dönüklük temalarıyla doğrudan ilişkilendirilir. Edebiyat, aralık ayını sadece bir takvim dilimi olarak değil; karakterlerin geçmişleriyle hesaplaştığı, büyük vedaların yaşandığı ve yeni bir umuda hazırlık yapıldığı bir metaforik eşik olarak kullanır.

​I. DÜNYA EDEBİYATINDA ARALIK:

Huzursuzluğun ve Büyünün Ayları

​Dünya edebiyatında aralık, çoğu zaman kayıp, melankoli ve özellikle Kuzey Yarımküre’deki kültürel karşılığıyla büyülü bir beklenti atmosferini simgeler. Kış gündönümüne yaklaştıkça uzayan geceler, karakterlerin bilinçaltına derinlemesine inmesine olanak tanır.

T.S. Eliot ve Modern Karamsarlık

​Modern edebiyatın en önemli eserlerinden biri olan T.S. Eliot’ın “Çorak Ülke” (The Waste Land), kışı ve kasveti merkeze alır. Eserin ilk bölümü olan “Ölüleri Gömme”, mevsimlerin döngüsünü ve ruhsal çoraklığı işlerken, aralık ayının getirdiği o derin tükenmişlik hissi modern insanın durumuna ayna tutar.

​”Nisan en zalim aydır, leylakları ölü topraktan çıkaran, hatırayla arzuyu karıştıran, uyuşuk kökleri bahar yağmuruyla uyandıran.”

​Eliot, nisanı en zalim ay olarak tanımlasa da, bu karamsarlığın zeminini oluşturan kış ve kapanma, metnin genelindeki ruhsal yozlaşmanın habercisidir. Aralık, bu ruhsal çoraklığın zirvesidir.

Charles Dickens ve Hesaplaşma Gecesi

​Aralık temasını doğrudan ve kültürel boyutuyla kullanan en bilinen eser şüphesiz Charles Dickens’ın “Bir Noel Şarkısı” (A Christmas Carol) romanıdır. Roman, cimri ve soğuk kalpli Ebenezer Scrooge’un, Noel arifesinde yani aralık ayında üç hayalet tarafından ziyaret edilmesini ve geçmişi, bugünü, geleceğiyle yüzleşmesini anlatır. Aralık burada, sadece bir zaman dilimi değil, ahlaki bir dönüşüm için son şansın verildiği kritik bir zaman........

© Edebiyat Burada