Eski neoliberal düzen artık geçerli değil. İşlemez hale gelmiş bu düzenin kurucu ve yürütücü aktörlerinin pusulaları artık şaşmış durumda. Eski düzene aynen geri dönüş mümkün değil. Çözüm, yüzyıllardır denenmiş ve vazgeçilmiş politikalar da değil.

Geçen yazıda Ukrayna ve İran savaşları yüzünden birçok ülkede dışa bağımlılığı azalt­ma ihtiyacının gündeme geldi­ğini yazmıştım. Dışa bağımlılığı azaltma çabası sanayi politika­sı kavramının da popülaritesini arttırdı.

On yıllardır ekonomik politi­ka basit bir formüle dayanıyordu: Hükümetler makroekonomik is­tikrarı gözetir, piyasaya müdaha­le etmez ama piyasaların düzgün işlemesi için düzenleyici çerçe­veyi sağlar ve hukukun üstünlüğü ilkesini gözetirdi. Özelleştirme, serbestleştirme ve deregülasyon terimleriyle özetlenen neolibe­ral söylemde sanayi politikasına yer yoktu.

Serbestleşmenin yerini tari­fe savaşlarına, deregülasyonun yerini güvenlik odaklı regülas­yonlara, özelleştirmenin yerini yönlendirici kamu yatırımlarına bıraktığı günümüzde ise artık hü­kümetler hakem rolünden çıkıp sanayi politikası araçlarına dört elle sarılır hale geldiler.

Öyle ki Dünya Bankası Mart ayında yayımladığı “Industrial Policy for Development: Appro­aches in the 21st Century” başlık­lı raporuyla gelişmekte olan ül­keler için sanayi politikası uygu­lama rehberi hazırladı. Şimdiye kadar ilkesel olarak sektör gözet­meyen projelere kredi sağlayan, hatta 20. yüzyılda ülkelerin mev­cut sanayi politikası uygulamala­rını geri çevirmek amacıyla kredi veren Dünya Bankası ne oldu da politika değiştirdi? Üstelik rapo­run içinde kurum görevlilerinin bu politikalara pek de ikna olma­dığı not edilmiş iken.

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim: Dünya Bankası’nın aynı anda hem sanayi politikası­na karşı şartlar koşup hem de sa­nayi politikası rehberi yayımla­ması kurumsal bir tutarsızlıktan öte siyasi bir çıkmaza işaret edi­yor. Çünkü eski neoliberal düzen artık geçerli değil. İşlemez hale gelmiş bu düzenin kurucu ve........

© Dünya