Hem Ortadoğu hem piya­salar tam anlamıyla yan­gın yerine döndü. ABD ve İs­rail’in İran’a yönelik saldırısı sonrası çatışmaların bölgeye yayılması tüm dünyanın ana gündemi durumunda. Yapılan her açıklama, her haber akışı fiyatlamalar üzerinde anında etkili oluyor.

Küresel anlamda hisse se­netleri piyasalarında satış­lar hızlandı, petrol fiyatları hızla yükseldi. Borsa İstan­bul, geçen hafta yüzde 7,18 geriledi, 2 haftalık kayıp yüz­de 12’ye ulaştı. Bölgenin pet­rol ve doğalgaz arzının önem­li bir kısmını karşılıyor olma­sı ve enerji ticaretinin sekteye uğraması Brent türü petro­lün varil fiyatını cuma günü 94,5 dolara kadar taşıdı. Böy­lece petrol fiyatlarında ayba­şından bu yana yaşanan yük­seliş yüzde 35’e ulaştı. Petrol fiyatlarındaki hızlı tırmanış bir taraftan küresel enflasyon kaygılarını artırırken diğer taraftan Türkiye gibi petrol it­halatı yapan ülkelerin cari iş­lemler dengesi üzerinde baskı yatabileceği endişeleri­ni öne çıkıyor.

Ekonomi yönetimi teyakkuzda

Petrol fiyatlarında­ki hareketliliğin ardın­dan ekonomi yönetimi geçen hafta akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemini yeniden dev­reye aldı. Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarih­ten itibaren bazı petrol ürün­lerinin fiyatı artarsa, artış tu­tarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indiril­mesi suretiyle uygulanacak. Örneğin, söz konusu ürünler­deki fiyat artışının 10 lira ol­ması halinde, bu tutarın sa­dece 2,5 lirası piyasa fiyatı­na yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiden karşılana­cak. Böylece, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edile­rek enflasyonla mücadele ön­celiklendirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasa­ya sınırlı yansıması sağlanmış olacak.

Ekonomi yönetimi artan je­opolitik risklerin enflasyonla mücadele programını sekteye uğratmaması için gelişmele­ri yakından takip ettiklerinin mesajını veriyor.

Beklentiler tersine döndü

Bu hafta içeride Merkez Bankası’nın yapacağı Para Po­litikası Kurulu (PPK) toplan­tısı yakından takip edilecek. 12 Mart’taki PPK toplantısı­na yönelik faiz kararı beklen­tileri savaş sonrasında tama­men değişti. Savaştan önce Merkez Bankası’nın bu ayki toplantısında politika faizin­de indirime gideceğine ke­sin gözüyle bakılıyordu. İndi­rim beklentileri ise 50 ile 100 baz puan arasında deği­şiklik gösteriyordu. An­cak patlak veren savaş ve petrol fiyatlarındaki hızlı artış faiz indirimi beklentilerini ortadan kaldırdı. Merkez Ban­kası geçen hafta artan gerginlik sonrası likidi­teyi sıkılaştıran adım­lar atmış ve fonlama fa­izi yüzde 37’den yüzde 40’a yükseldi. AA Finans’ın 38 ekonomistin katıldığı bek­lenti anketinde, katılımcıla­rın 37’si, Merkez Bankası’nın mart ayında politika faizinde herhangi bir değişikliğe git­meyeceğini öngördü. Anke­te katılan yalnızca bir ekono­mist ise politika faizinde 50 baz puanlık sınırlı bir indirim yapılabileceği tahmininde bu­lundu.

Bu sonuçlara göre ekono­mistlerin mart ayına ilişkin beklentilerinin medyanı, po­litika faizinin yüzde 37 sevi­yesinde sabit bırakılacağı yö­nünde oluştu. Merkez Ban­kası, ocak ayında faiz oranını 100 baz puan düşürerek yüzde 38 seviyesinden yüzde 37’ye çekmişti.

Gözler petrol fiyatlarında

Savaş ile ilgili her gelişme bu hafta da fiyatlamalar üze­rinde etkili olacak. Özellikle petrol fiyatlarındaki artışın de­vam etmesi halinde tansiyonun yüksek kalmaya devam edeceği düşüncesi hakim. Petrol fiyat­larında yaşanacak olası bir geri çekilmenin borsada tepki alım­larına neden olabileceği ifade ediliyor. Geçen hafta artan dö­viz talebi sonrasında Merkez Bankası’nın 12-13 milyar do­larlık döviz sattığı tahmin edi­liyor. Yine döviz talebinin sü­rüp sürmeyeceği piyasalar ta­rafından takip edilecek. Borsa İstanbul tarafında, 12 bin 800 puanın üzerine çıkılamaması halinde endeksin 12 bin 400- 12 bin 500 desteğini test edebi­leceği söyleniyor. Savaşta tan­siyonun düşmesi ya da petrol fiyatlarındaki artışı durdura­cak bir gelişme halinde yukarı yönlü sert hareketlerin yaşana­bileceğine dikkat çekiliyor.

© Dünya